Ferdinand Macellan

Ferdinand Macellan; Güney Afrika, Ümit Burnu ve Macellan boğazını geçerek dünyayı gemiyle dolaşmıştır.

Ferdinand Macellan, 1480 yılında Portekiz‘de varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 10 yaşına geldiğinde amcasının başında olduğu kraliyet donanma okuluna yazıldı. GençIiği gemilerde denizciliği öğrenmekle geçti. FMacellan’ın maceraları; onun seyahatlerine eşlik eden eden Antonio Pigafetta’nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır. Macellan ilk deniz yolculuğuna 1505 yılında, henüz 25 yaşındayken çıktı. Bu ilk görevinde Francisco de Almeida’yı Portekiz genel valisi olarak Hindistan‘a götürdü. 1511 yılında Fas‘a gönderildi ve burada Azamor Savaşı’na katıldı. Bu savaşta dizinden ciddi şekilde yaralandı.

Hindistan‘da, Doğu Hintler’de ve Fas’ta çarpışmalara katıldı. Fas’taki çarpışmalar sonunda sakatlandı. Daha sonra Portekiz kralı ile arası açıldı ve gözden düştü. Kısa bir süre sonra Portekiz donanmasındaki görevine son verildi. 1517 yıIında İspanya’ya gitti. Kral V. Şarl tarafından İspanya donanmasında görevlendirildi. Denizciliğin yanı sıra coğrafyaya da meraklı olan Macellan, batı istikametinde yol alınması halinde doğu ülkelerine ulaşılabileceğini savunmaktaydı.

Bu teorisinin gerçekleştirilmesi için dönemin Portekiz kralından yardım istedi. O zamana kadar, Amerika kıtasının Labrador’dan Rio de Plata’ya kadar olan kısmı keşfedilmişti. MaceIIan, kıtanın kuzeyden ve güneyden bir geçit vereceğine inanıyordu. Fakat bu isteği kabul edilmemişti.

Aynı teklifin, İspanya Kralı V. Şarl tarafından kabul edilmesi üzerine, 20 EyIül 1519 tarihinde beş gemi ve 270 mürettebat ile Sanlúcar de Barrameda’dan yola çıkan Macellan, 13 Aralıkta Rio de Janerio’ya ulaştı. Buradaki nehirler vasıtasıyla batıya geçmek isteyen Macellan bir geçit bulamayacağını anlayınca Latin Amerika’nın güneyine doğru yelken açtı. Kıyı boyunca güneye doğru inmeye başladı.

1520′de Macellan ismi verilen geçidi keşfetti. Macellan Boğazına giren filo, bu boğazdan büyük sıkıntılardan sonra çıkabildi. Böylece Büyük Okyanusu kuzeybatı doğrultusunda aşmış oldu. Bu sırada, hava şartları, açlık ve denizle boğuştu. Gemilerde isyan çıktıysa da bastırıldı. Sonunda binbir güçlükIe boğazı aşabilen Macellan bu yeni okyanusun sularını Atlas Okyanusundan daha sakin bulduğundan ona, Pasifik adını verdi. Pasifik Okyanusunda 98 gün açlık ve sıkıntı iIe geçen zor bir yolculuk yapıldı.

Pasifik okyanusuna sakin-durgun anlamına gelen ''Pasifik'' ismini Macellan vermiştir.

1521′de Mariona Adalarında Fuan’da karaya ayak basan kafile, 16 Mart’ta Filipin Adalarına geçti. Burada geçirdiği günler sırasında yerliIer ile arasında çıkan tartışma çarpışmaya döndü.

Ferdinand Macellan, 27 Nisan 1521 tarihinde Lapu-Lapu önderliğindeki yerlilerle girdiği Mactan Savaşı'nda öldürüldü. Yolculuğa para vererek katılan Antonio Pigafetta adlı zengin turist Macellan'ın ölümü ile sonuçlanan olaylara tanıklık etmiş ve şunları yazmıştır:

''Sabah olduğunda 49 kişi belimize kadar gelen suya atladık ve suyun içinden kıyıya ulaşana değin iki ok atımı mesafe kadar yürüdük. Botlarımız suyun içindeki kayalardan ötürü daha ileri gidemiyordu. 11 adamı botları korumak üzere geride bırakarak devam ettik. Kıyıya ulaştığımızda 1500 kadar yerli üç bölüm halinde gruplanmıştı. Bizi gördüklerinde savaş çığlıkları atmaya başladılar. Tüfekli adamlar ve okçular yarım saat kadar savaştılar, ancak bir işe yaramadı. Kaptanı tanıyan bazıları üzerine saldırdı ve kafasından miğferini düşürdüler. Bir yerli yüzüne doğru bambu bir mızrak savurdu, fakat kaptan kargısıyla onu derhal öldürdü, kargıyı vücudunda bırakarak. Sonra kılıcına el attı fakat yarıya kadar çekebildi, çünkü bambu mızrakla kolundan yaralanmıştı. Bunu gören yerliler topluca üstüne çullandılar. Biri sol bacağına bir pala ile vurdu, bu, kaptanın yüzüstü düşmesine sebep oldu. Derhal üzerine bambu ve demir mızraklarla, palalarla saldırdılar. Bizim ışığımızı, aynamızı, yardımcımızı, gerçek önderimizi öldürene değin. Onu yaraladıklarında hepimizin botlara bindiğinden emin olmak için birçok kez geriye dönüp baktı. Sonra onu ölü bir şekilde geride bırakarak biz yaralanmışlar, yenilmişler, elimizden geldiğince, hareket etmeye başlayan botlara doğru çekildik.''

Daha sonra, Macellan'ın mürettebatından, geriye kalanIar yolculuklarına devam etti. 6 Eylül 1522 tarihinde İspanya’ya dönen kafilede 18 kişi kalmıştı. Bu seyahatle dünyanın yuvarlak olduğu deniz yoluyla dolaşılarak ispat edilmiş oldu ve Büyük Okyanusun varlığı ortaya çıktı.