Fatma Girik

Fatma Girik, Türk sinemasının önemli aktrislerinden birisidir. Türkan Şoray, Filiz Akın ve Hülya Koçyiğit‘le birlikte60’lı yıllara damgasını vurmuştur. Çevirdiği 180’den fazla filmle birçok ödülün sahibi olmuştur. Ezo Gelin, Keşanlı Ali Destanı, Büyük Yemin ve Acı filmleriyle hafızalara kazınmıştır.

Fatma Girik, 12 Aralık 1942 tarihinde Hayri ve Münevver çiftinin üç çocuğundan biri olarak İstanbul‘da dünyaya geldi. Babası dalgıç, annesi ev hanımıydı. Müesser ve Günay isimlerinde iki kardeşi vardı. Girik’in çocukluğu Sultanahmet‘te geçti. Cağaloğlu Ortaokulu‘na devam ederken, ailesine yardımcı olmak zorunda kaldığı için eğitimini ikinci sınıfta sonlandırdı. Bu dönemde annesiyle birlikte filmlerde figüranlık yapmaya başladı.

İlk filmi yönetmenliğini ve senaristliğini Seyfi Havaeri‘nin yaptığı Leke‘ydi. Bu filmi oyuncu olarak adından söz ettirmeyi başaramadığı birkaç iddiasız yapım daha izledi. Daha sonra Memduh Ün’ün yönetmenliğini yaptığı 1960 yapımı Ölüm Peşimizde filminde rol aldı. Memduh Ün’le tanışması hayatındaki dönüm noktalarından biri oldu.

Fatma Girik sinemaya başlamasını şöyle anlatmaktadır:

''12 yaşına gelince, gazete okuyan babamın karşısına geçtim; en kararlı ses tonuyla, “Baba ben artist olmak istiyorum” dedim. Babam biraz daha okumaya devam ettikten sonra gazeteyi katlayıp yanına koydu ve sadece “Ne b.k olursan ol ama adam gibi ol” dedi. Komşumuz Sezai Abi Yeni Sabah Gazetesi’nde işçiydi ama vakit buldukça filmlerde figüranlık yapıyordu. Annemle bana, “Gelin sizi sete götüreyim” dedi, ve anne-kız birlikte setlere gidip figüranlık yapmaya başladık. Bazı komşular “Ana-kız filmlere gidiyor, kızını şıllık mı yapacak” diye tepki gösterdi. 13 yaşındaydım, büyük hayaller kurmuyordum. Levent’te bir villada oturur muyum, evde yardımcılarım olur mu, adıma ödüller konulur mu gibi şeyler aklımın ucundan bile geçmezdi. Tek derdim eve ekmek götürmekti. İlk olarak barda oturan bir kızı oynadım, elime 2.5 lira tutuşturdular. Bir sene sonra, 1957’de 1000 TL karşılığında oyunculuğa başladım. Bu parayı eve getirip anneme verdiğimde mavi bir bluz ve muz istedim. Muz o kadar ulaşılmazdı ki bizim için o zamanlar; ilk kez 14 yaşında yedim.

İlk figüranlık yaptığım filmin yönetmeni Memduh Ün‘dü. O yıllarda Muhterem Nur‘la büyük aşk yaşıyordu. Filmin başrol kadın oyuncusu Neriman Köksal, erkek oyuncusu da Talat Artemel‘di. Dedem yaşındaki Talat Artemel elçi gönderip annemden beni isteyince annem setlere gitmemi yasakladı. Gönderdiği elçi de Memduh Ün‘ün büyük aşk yaşadığı Muhterem Nur’du. Memduh Ün, Antalya’da çektiği ‘Murada Ereceğiz’ adlı filmde beni kesmeye başladı. O sıralar Memduh Ün 38, ben 15 yaşındaydım. Film bitti İstanbul’a geldik; Memduh bana, “Bak sen çok küçüksün, böyle olmaz. Kendi dengin birini bul” dedi ve özür dilercesine birşeyler söyledi, ayrıldık. Meğer Muhterem Nur'la kavga edip ayrılmışlar, o küslük sırasında beni idare etmiş!

Lütfi Akad bir gün Memduh Ün’ü bir kenara çekti. Konuşuyorlar. Yıllar sonra Memduh anlattı; “Böyle yeteneksiz kızlarla ne uğraşıyorsun?” demiş. Memduh Ün de, “Hayır Lütfi, onda bir ışık var. O ışık bir gün çıkacak ortaya” diye cevap vermiş. Kemal Film’in sahibi Osman Seden de, benim için “Daha çocuk” diye düşünüyordu. O sırada setlerde makyajcı olarak çalışan Feridun Karakaya (Cilalı İbo) bana makyaj yapıp, Osman Seden‘e “Nasıl olmuş?” diye gösterdi. Osman Seden, “Bu kadından bir b.. olmaz” dedi. Memduh, Osman Seden’e de “Şimdi öyle pek kabiliyetli gözükmese de göreceksin bir gün çok açılacak, kendini gösterecek” demiş. O zamanlar beyazperdede olmak, sevdiğin biri elinden tutmuş gibi bir his verirdi.

İşte biz bu duygularla film çekiyorduk. İnsanlar bizi olduğumuz gibi sevdiler. Çünkü biz beyazperdede de kendimize yakın özellikte kadınları oynadık. Dürüst, samimi, fedakar, aşka ve gurura inanan. Gurur dolu bir uzun yolculuk oldu bizimkisi. Sinemada para kazanmadık. Sahneye çıktım; sinemada ün, sahnede para kazandım.

1959’da Memduh Ün‘le tekrar birlikte olduğumuzda 16 yaşındaydım, o 39. Muhterem Nur’dan ayrılmıştı. Beraber olmaya başladıktan sonra başkalarını sokmadık hayatımıza. Memduh Ün ile 50 yılı aşkın büyük bir aşk, sevgi, tutku, şefkat, saygı, olmazsa olmaz beraberlik yaşıyoruz. Bizim ilişkimizin içine biz her şeyi sığdırdık. Aşkı büyüttük, besledik, vazgeçilmez hale getirdik. Beni incitmedi, kadınlık gururumla hiç oynamadı. Onu anlatırken gözlerim doluyor, tüylerim diken diken oluyor. Daha da büyüyor aşk biçim değiştirdikçe, yok olma ihtimali hiç kalmıyor. O sen, sen o oluyorsun. Onu doktora götürmeyi kimselere bırakamam, ne yiyeceğini benden başka kimse düşünemez, ilaç saatini benim kadar iyi kimse bilemez, neden üzülüp, neye sinirlenip, neye sevineceğini ben kendim gibi bilirim ve hayatı onun için öyle kurgularım''

Civanmert, Duvaksız Gelin, Kısmetin En Güzeli ve Severek Ölenler gibi filmlerde izleyicinin karşısına başrolde çıkan Girik’in popülaritesi giderek artıyordu. Fatma Girik’in ağlatılan ve ezilen kadın rollerinden Erkek Fatma olarak anıldığı döneme geçişi 1962 yılında yine Memduh Ün‘ün yönetmenliğini yaptığı Belalı Torun filmiyle oldu.

Filmde bir erkeği canlandırdı. Bunun için saçlarını kısacık kestirdi. 1965 yılında Keşanlı Ali Destanı isimli yapımdaki oyunculuğuyla Antalya Altın Portakal Film Festivali‘nde en iyi kadın oyuncu ödülüne layık görüldü. 1968 yılında şarkıcılık kariyerine başladı. Bu dönemde Öksüz, Vuruldum Bir Kıza, Köroğlu gibi yapımlarla kamera karşısına geçti. Daha sonra başrolde oynadığı Ezo Gelin isimli filmi büyük başarı kazandı.

Fatma Girik, Anadolu‘daki kadınların sorunlarının işlendiği filmlerde güçlü bir oyunculuk sergiledi. Girik, 70’li yıllarda kozmetik ve ev tekstili firmalarının reklam filmlerinde oynadı.

1987 yılında bir TRT projesi olan Gönül Dostları‘yla TV izleyicisiyle buluştu. Bu dizideki başarılı performansıyla Kültür Bakanlığı tarafından ödüle layık görüldü.  1988'de siyasete atılarak Şişli Belediye Başkanı oldu.

1993 yılında görev süresi tamamlandıktan sonra, Söz Fato’da isimli reality show programıyla izleyicinin karşısına çıkan Girik, toplumsal sorunları irdeleyen ve çözümler arayan bu programa uzun süre devam etti.

Daha sonra Bize Ne Oldu?, Benim İçin Ağlama ve Hasret gibi yapımlarda rol aldı. 2001 yılında İstanbul Uluslararası Film Festivali‘nde onur ödülüne layık görüldü. 2005‘te yönetmenliğini Tunç Başaran ve Memduh Ün’ün birlikte yaptıkları Büyülü Fener'de rol aldı. Ardından Sinema Bir Mucizedir filminde oynadı.

Ödülleri

1965 – 2. Antalya film şenliği, Keşanlı Ali Destanı, en iyi kadın oyuncu

1967 – 4. Antalya film şenliği, Sürtüğün Kızı, en iyi kadın oyuncu

1969 – 1. Adana altın koza film şenliği , Büyük Yemin, en iyi kadın oyuncu

1969 – 1. Adana altın koza film şenliği, Ezo Gelin, en iyi kadın oyuncu

1971 – 3. Adana altın koza film şenliği, Acı, en iyi kadın oyuncu

1998 – 35. Antalya film şenliği, Sürtüğün Kızı, yaşam boyu onur ödülü

2001 – İstanbul Uluslararası Film Festivali’nde onur ödülü

2007 – 18. Ankara Uluslararası Film Festivali, Aziz Nesin Emek Ödülü

Plakları

1965 – Aguş / Aşka Şepke

1975 – Aşk Düğümü / Su Sızmazdı Aramızdan

Filmleri

1954 – İstiklal Uğrunda

1956 – Yetimler Ahı

1957 – Memiş İş başında

1957 – Leke

1958 – Murada Ereceğiz

1958 – Memiş Gangsterler Arasında

1958 – Gönülden Ağlayanlar

1959 – Talihsizler

1959 – Sevdalı Gelin

1959 – Ömrümün Tek Gecesi

1959 – Eceline Susamışlar

1959 – Çakır Emine’m

1959 – Bağrıyanık

1960 – Vatan ve Namus

1960 – Üsküdar İskelesi

1960 – Telli Kurşun

1960 – Ölüm Peşimizde

1960 – Kaldırım Çocuğu Kopuk

1960 – Fakir Şarkıcı

1960 – Civanmert

1960 – Cici Kâtibem

1960 – Aşk Hırsızı

1960 – Aliii

1960 – Çapkın Hırsız

1961 – Seviştiğimiz Günler

1961 – İki Damla Gözyaşı

1961 – Duvaksız Gelin

1961 – Boş Yuva

1961 – Avare Mustafa

1961 – Mahalleye Gelen Gelin

1962 – Sokak Kızı

1962 – Küçük Beyefendi

1962 – Kısmetin En Güzeli

1962 – Günahsız Aşıklar

1962 – Fosforlu Oyuna Gelmez

1962 – Fatoş’un Bebekleri

1962 – Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey?

1962 – Çöpçatan

1962 – Belalı Torun

1962 – Cengiz Han’ın Hazineleri

1963 – Zoraki Milyoner

1963 – Zifaf Gecesi

1963 – Yavaş Gel Güzelim

1963 – Yaralı Aslan

1963 – Katır Tırnağı

1963 – Hop dedik

1963 – Bulunmaz Uşak

1963 – Bir Hizmetçi Kızın Hatıra Defteri

1963 – Bire On Vardı

1963 – Bazıları Dayak Sever

1963 – Barut Fıçısı

1963 – Badem Şekeri

1963 – Kiralık Koca

1964 – Tophaneli Osman

1964 – Tatlı Sert

1964 – Öpüşmek Yasak

1964 – Öp Annenin Elini

1964 – Muhteşem Serseri

1964 – Köye Giden Gelin

1964 – Koçum Benim

1964 – Kırk Küçük Anne

1964 – Kimse Fatma Gibi Öpemez

1964 – Keşanlı Ali Destanı

1964 – Halk Çocuğu

1964 – Galatalı Fatma

1964 – Fatoş’un Fendi Tayfur’u Yendi

1964 – Beş Şeker Kız

1964 – Varan Bir

1964 – Hizmetçi Dediğin Böyle Olur

1964 – Kanun Karşısında

1965 – Yıldız Tepe

1965 – Üç Kardeşe Bir Gelin

1965 – Sevişmek Yasak

1965 – Severek Ölenler (Kartalların Öcü

1965 – Seveceksen Yiğit Sev

1965 – Şenol Birol Gool

1965 – Şeker Hafiye

1965 – Şeker Gibi Kızlar

1965 – Kumarbaz

1965 – Korkunç İntikam

1965 – Hırsız

1966 – Bir Garip Adam

1966 – Altın Şehir

1966 – Yiğitler Ölmezmiş

1966 – Seni Bekleyeceğim

1966 – Ölüm Temizler

1966 – Kucaktan Kucağa

1966 – Kolsuz Kahraman

1966 – Karakolda Ayna Var

1966 – Koca Yusuf

1966 – Hedef Ankara

1966 – Fakir Çocuklar

1966 – Fabrikanın Şoförü

1966 – Ben Bir Sokak Kadınıyım

1966 – Bana Bela Derler

1966 – Avare Kız

1966 – Aşkın Kanunu

1966 – Allahaısmarladık Yavrum

1966 – Namusum İçin

1967 – Zilli Nazife

1967 – Ya Sev Ya Öldür

1967 – Yaprak Dökümü

1967 – Son Gece

1967 – Ömre Bedel Kız

1967 – Kız Kolunda Damga Var

1967 – Kiralık Kadın

1967 – Karakolda Ayna Var

1967 – Hırsız Prenses

1967 – Dolmuş Şoförü

1967 – Ayşecik (Canım Annem)

1967 – Ağa Düşen Kadın

1967 – Sürtüğün Kızı

1968 – Vuruldum Bir Kıza

1968 – Öksüz

1968 – Nilgün

1968 – Köroğlu

1968 – Ezo Gelin

1968 – Çöl Kartalı Şeyh Ahmet

1968 – Ana Hakkı Ödenmez

1969 – Vatan ve Namık Kemal

1969 – Menekşe Gözler

1969 – Erkek Fatma

1969 – Büyük Yemin

1969 – Boş Beşik

1970 – Sevenler Ölmez

1970 – Şoför Nebahat

1970 – Meçhul Kadın

1970 – Ham Meyva

1970 – Duyduk Duymayın Demeyin

1970 – Yarın Son Gündür

1971 – Solan Bir Yaprak Gibi

1971 – Satın Alınan Koca

1971 – Önce Sev Sonra Öldür

1971 – Mualla

1971 – Mahşere Kadar

1971 – Kerem ile Aslı

1971 – İki Ruhlu Kadın

1971 – Acı

1971 – Namus

1971 – Murat ile Nazlı

1973 – Toprak Ana

1973 – Kızgın Toprak

1973 – Kambur

1973 – Gönülden Yaralılar

1973 – Dağdan İnme

1974 – Önce Vatan

1974 – Kuma

1974 – Kara Peçe

1975 – Ağrı Dağı Efsanesi

1977 – Ölmeyen Şarkı

1977 – Meryem ve Oğulları

1977 – Hatasız Kul Olmaz

1977 – İntikam Meleği (Kadın Hamlet)

1978 – Yaşam Kavgası

1978 – Gelincik

1981 – Kanlı Nigar

1982 – Kaçak

1982 – Gülsüm Ana

1984 – Postacı

1984 – Nefret

1985 – Yılanların Öcü

1987 – Japon İşi

1987 – Hacer Ana

1988 – Kadın Dul Kalınca

1988 – Sevgilerin En Güzeli

1988 – Bu Devrin Kadını

1988 – Tek Başına Bir Kadın

1989 – Namusun Bedeli

1990 – Gün Ortasında Karanlık

2005 – Sinema Bir Mucizedir / Büyülü Fener

Dizileri

1987 – Gönül Dostları

1988 – Dünya Fraggle

2000 – Benim İçin Ağlama 

2001 – Bize Ne Oldu

2003 – Gurbet Kadını

2006 – Hasret

2007 – Oğlum İçin

2009 – Altın Kızlar

2012 – Babalar ve Evlatlar