Colmar von der Goltz

Osmanlı ve Alman ordularından ''mareşal'' rütbesi alan Colmar von der Goltz Paşa, Kutülamare Kuşatması sırasında tifüse yakalanarak Bağdat'ta vefat etmiştir.

Tam adı: Wilhelm Leopold Colmar Freiherr von der Goltz'dur. Colmar von der Goltz, 12 Ağustos 1843 tarihinde Doğu Prusya'nın Bielkenfeld şehrinde doğdu. 1861 yılında Prusya Ordusuna katıldı. Subay olarak çeşitli birliklerde bulunduktan sonra, 1878-1883 arasında Berlin'deki askeri akademide hocalık yaptı. "Silahlanan Millet" adlı kitabını 1883'de bastırdı. Haziran 1883'te Binbaşı rütbesindeyken askeri müşavir olarak Osmanlı Ordusu'na katıldı.

1878 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisiyle sonuçlanan 93 Harbinden sonra, Sultan II. Abdülhamit Rus yayılmacılığına karşı Osmanlı Ordusu'nun modernleşmesi gerektiğini anladı ve Almanya ile işbirliğine karar verdi.

Von der Goltz da orduyu modernleştirme çalışmalarına katkıda bulunmak amacıyla bir Alman askeri heyetiyle birlikte İstanbul'a geldi. Bu dönemde askeri okullarda köklü reformlar gerçekleştirip genç subayların yetiştirilmesi için önkoşulları oluşturdu.

Ordunun yeniden yapılandırılmasıyla birlikte Osmanlı Devleti, Krupp ve Mauser gibi Alman şirketlerine ilk büyük silah siparişlerini verdi. Von der Goltz, Almanya'nın ve Osmanlı Devleti'nin doğudaki nüfuzunu garantilemek için Bağdat tren yolunun inşa edilmesini de destekledi.

Bu fikir, yeni pazarlar bulmak için tren yollarının yapılmasını destekleyen Alman ekonomisinin çıkarlarıyla da örtüşüyordu. 1888 yılında Sultan II. Abdülhamit, Bağdat tren hattı inşaası lisansını, Alman Bankası Deutsche Bank tarafından yönetilen bir Alman konsorsiyumuna verdi.

Osmanlı Ordusu'nun modern silahlar kullanmaya başlaması, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda meyvelerini verdi. Osmanlı ordularının Atina'yı yeniden ele geçirmelerine, Rus Çarı II. Nikolay'ın II. Abdülhamit'e haber göndererek, eğer derhal ateşkes sağlanmazsa Rus ordularının Erzurum'a saldıracağını bildirmesi engel oldu.

1897 yılında Korgeneral rütbesiyle Almanya'ya geri dönen Goltz Paşa, 1908 yılında tekrar Osmanlı Ordusu'na döndü. 1911 yılında Mareşal rütbesini alarak Osmanlı Ordusu'nun Kurmay Başkan Yardımcılığına kadar yükseldi. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Ağustos 1914'te Almanya'ya döndü ve işgal edilen Belçika'nın askeri valiliğine getirildi. Sivil nüfusun direncinin kırılması görevinden memnun olmayan Goltz, isteği üzerine Kasım 1914'te Sultan V. Mehmet'in kurmay başkanı olarak İstanbul'a gönderildi.

Mısır'daki İngiliz Ordusu'na karşı Osmanlı-Alman ordularının birlikte hücum etmesi fikrini Harbiye Nazırı Enver Paşa ve Osmanlı Orduları Komutanı Otto Liman von Sanders'e kabul ettiremeyen Goltz Paşa'ya Irak'taki 6. Ordu komutanlığı verildi.

Sir Charles Townshend'in komuta ettiği İngiliz Mezopotamya ordusunu 22 Kasım 1915 tarihinde Basra'nın kuzeyinde Tesiphon harabeleri yakınında durduran 6. Ordu, 8 Aralık'ta bu kuvvetleri Kut'ül Amere'de kuşatma altına aldı. Bu orduyu kurtarmak için gönderilen İngiliz birliklerini de püskürten Halil Kut Paşa komutasındaki 6. Ordu, 143 gün süren kuşatma sonunda Britanya İmparatorluğu'nun Mezopotamya Ordusunu 29 Nisan 1916'da teslim aldı. Bu olay, İngiliz tarihçileri tarafından kendi tarihlerinin en büyük askeri hezimeti olarak değerlendirilmektedir.

Mareşal Colmar von der Goltz Paşa, planladığı zaferi göremeden, 19 Nisan 1916 tarihinde Bağdat'ta yakalandığı tifüs hastalığı nedeniyle oluşan yüksek ateş sonucu vefat etti. Son vasiyeti, bir Türk ve bir Alman bayrağıyla İstanbul'un Tarabya semtinde bulunan Alman askeri mezarlığında defnedilmekti.