Candaroğulları

Candaroğulları 13. yüzyılda Kastamonu, Sinop ve çevresinde kurulan bir Türk hanedanlığıdır.Kurucusu Şemseddin Yaman Candar'dır. Kızıl Ahmed Bey döneminde beylik Osmanlı Devleti'nin eline geçerek ortadan kalkmıştır.

Candaroğulları 13. yüzyılda Kastamonu, Sinop ve çevresinde kurulan bir Türk hanedanlığıdır. Beyliğin kurucusu Şemseddin Yaman Candar'dır. Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud’un hükümdarlığı döneminde Rükneddin Kılıç Arslan bir gemi ile Kırım’dan gelerek Sinop’a çıkmış, oradan da Kastamonu’ya gelmiştir. Bu tarihlerde Kastamonu valiliğinde Muzafferüddin Yavlak Arslan bulunuyordu. Kılıç Arslan, Yavlak’ı kendisine atabeğ yaparak hükümdarlığını ilan etti. Moğollarla birlikte üzerine gelmekte olan kardeşi Mesud’un ordusunu dağıttı. Fakat Şemseddîn Yaman Candar'ın desteğe gelmesi üzerine büyük bir bozgun yaşadı. Bunun üzerine Candar'a Kastamonu valiliği verildi. Kendisinin vefatı üzerine yerine geçen oğlu Süleyman Paşa 1335 senesine kadar İlhanlı Devleti himayesinde kaldı.

Bu dönemde Sinop'u da alarak hakimiyetini genişletti. Süleyman'ın küçük oğlunu kendine veliaht göstermesini bahane eden büyük oğlu İbrahim isyan ederek Kastamonu'yu ele geçirdi. Ancak hükümdarlığı uzun sürmedi. 1345 yılında vefatı üzerine yerine amcasının oğlu Adil Bey geçti. Tarihi kaynaklarda bu kişi hakkında pek bilgi bulunmamasına karşın 1361'de ölümü üzerine yerine Celaleddin Bayezid bey oldu. Kendisinden sonra oğlu İskender’i hükümdar yapmak istiyordu. Diğer oğlu II. Süleyman Paşa bu durumdan rahatsız olarak kardeşini öldürüp Osmanlı padişahı Murad Hüdavendigar’ın yanına kaçarak onu babası aleyhine kışkırttı. Osmanlı desteğini alan Süleyman, babasını yönetimden indirerek başa geldi. I. Kosova Savaşı ve Anadolu seferlerinde asker göndererek devletin takdirini kazandı. Fakat bir süre beyliklerin ortadan kalkmasının sırası kendisine geleceğini hisseden Süleyman Paşa, Osmanlılar'dan yüz çevirerek Sivas valisi Kadı Burhaneddin ile ittifak kurmuştur.

Bunun üzerine Kastamonu'ya gelen Yıldırım Bayezid Süleyman'ı öldürerek bölgeyi ele geçirdi. Daha sonra yaşanan Ankara Muharebesi sırasında Timur'a sadakatini sunan İzzeddin İsfendiyar Bey'e Candar Beyliği geri verilmiştir. Fetret Devri 'nin ardından ülkeyi yeniden birleştiren Mehmet Çelebi'ye yardımlar gönderdi. İki beylik arasında uzun bir süre devam eden iyi ilişkiler, Çelebi Mehmed’in ölümü ve İsfendiyar Bey'in, oğlu Kasım Bey'e saldırısı ile bozuldu. Bunun yanında Osmanlı'ya ait olan Safranbolu’yu almaya çalıştıysa da savaştan ağır bir yenilgi alarak Sinop'a kaçtı. Bu durum üzerine İsfendiyar Bey, torununu II. Murad’a vererek bir barış anlaşması imzaladı. Daha sonra yerine Taceddin İbrahim Bey geçti. 3.5 yıllık saltanatının ardından 1443'de vefat etti. 

İbrahim Bey'in yerine büyük oğlu Kemaleddin İsmail Bey geçti. Ancak kardeşi Kızıl Ahmed Bey kendisine muhalefet ederek Osmanlılar'ın yanına gitti. Padişahın da desteğini alan İsmal Bey, İbrahim Bey'i tahttan indirdi. Bunun yanında İnegöl, Yenişehir, Yarhisar bölgelerini kendisine, Bolu sancağını da oğlu Hasan Bey'e verildi. Fakat İsmail Bey Rumeli’de bir yer verilmesini rica edince Filibe’ye nakledildi. 1479'da burada yaşamını yitirdi. Yerine hükümdar olan Kızıl Ahmed Bey'in saltanatı ise iki üç ay sürmüş ve beylik tamamen Osmanlılar'ın hakimiyeti altına girmiştir. 

 

CANDARLI BEYLERİ

Şemseddin Yaman Candar.......... 1292

Birinci Süleyman Paşa................. 1309

Birinci İbrahim Paşa..................... 1399

Adil Bey ...................................... 1345

Celaleddin Bayezid...................... 1361

İkinci Süleyman Şah.................... 1384

İsfendiyar Bey ............................. 1385

İkinci İbrahim Bey......................... 1440

Kemaleddin İsmail Bey................ 1443

Kızıl Ahmed Bey......................... 1461