Abdülhak Adnan Adıvar

Osmanlı Devleti'nde ve Kurtuluş Savaşı yıllarında önemli hizmetlerde bulunan Abdülhak Adnan Adıvar kimdir?

Abdülhak Adnan Adıvar 1881 yılında Gelibolu'da doğdu. Eğitim hayatı İstanbul'da geçti. İlk öğrenimini Numune-i Terakki Mektebi'nde, lise öğrenimini Mülki İdadî'de tamamladı. Tıp öğrenimine de 1899 yılında İstanbul’da başladı. 1905 yılında Tıbbiye Mektebi'ni bitirdikten sonra Almanya'ya giderek Berlin Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde asistanlık yaptı ve iç hastalıkları konusunda uzmanlık diploması aldı. Daha sonra sonra İstanbul'a döndü, 1910 yılında Tıbbiye Mektebi'nde müderris olarak göreve başladı.

1911 yılında Hilâl-i Ahmer Cemiyeti müfettişi ve doktor sıfatıyla Trablusgarp Savaşı’na katıldı. 1. Dünya Savaşı boyunca Sıhhiye Umum Müdürü olarak farklı cephelerde görev yaptı. 1917 yılında o sırada Lübnan’da eğitimci olarak görevli bulunan yazar Halide Edip ile Bursa'da evlendi. 1918 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandıktan sonra düşman işgallerine karşı İstanbul’da kurulan ilk gizli direniş örgütü olan Karakol Cemiyeti’nin kurucularından birisi oldu. Milliyetçi düşünceleri savunan Milli Türk Fırkası'nın da kurucuları arasında yer aldı. 1919’da yapılan Osmanlı Mebusan seçimlerine Milli Türk Fırkası’nın adayı olarak katıldı.

İstanbul'un işgali üzerine eşi Halide Edip Adıvar ile birlikte milli mücadeleye katılmak için Anadolu'ya geçti. 28 Eylül 1920 Konya cephesi, 9 Kasım 1920 tarihinde ise Güney cephesi'nde dahiliye bakanlığı görevlerinde bulundu. Savaş zamanında Çocuk Esirgeme Kurumu'nun kurucuları arasında yer aldı. Kurtuluş Savaşı'nın Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanmasından sonra Hamid Bey'in yerine TBMM'nin İstanbul temsilcisi olarak atandı. Ayrıca Türkiye'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer almıştır. Partinin 1925 Haziran ayında kapatılmasının ardından bir süre bağımsız milletvekili olarak mecliste yer aldı. Daha sonra 30 Ocak 1926’da milletvekilliğinden çekilerek Avrupa'ya gitti. 14 yıl boyunca İngiltere ve Fransa'da yaşadı. 1939 yılında yeniden Türkiye'ye döndü. Ayrıca yaşamı boyunca pek çok farklı eser kaleme almıştır. Abdülhak Adnan Adıvar 1 Temmuz 1955 günü İstanbul’da hayatını kaybetti. Cenazesi Merkezefendi Mezarlığı'na götürülerek defnedildi.

ESERLERİ

- Les Siciences Chez le Turcs Ottomans

Osmanlı Türklerinde İlim

Tarih Boyunca İlim ve Din

Bilimin Sarp Yolunda Cüretkâr Adımlar

Faust’a Dair Bir Tahlil Tecrübesi

Bilgi Cumhuriyet Haberleri

Dur Düşün

Hakikat Peşinde Emeklemeler

Bertrand Russel’den Felsefe Meseleleri