Şeyh Said

Şeyh Said, 29 Haziran 1925 tarihinde Şark İstiklal Mahkemesi tarafından yargılanmasının ardından idam edilmiştir.

Şeyh Said, 1865 yılında Elazığ'da doğdu. Palu, Diyarbakır ve Muş bölgelerinde öğrenim gördü. Bu dönemde Nakşibendi Tarikatı'na katılarak dergahın başına geçti.  I. Dünya Savaşı sırasında Rusya'nın Doğu Anadolu'yu işgal etmesi üzerine Piran'a taşındı. Daha sonra Hınıs Kolhisar'a yerleşti. 29 Haziran 1925 tarihinde Diyarbakır'da idam edildi. 

Aile geçmişi

Şeyh Said, Seyyid asıllı bir aileden gelmekteydi. İlk evliliğini dedesi Şeyh Ali Septi’nin halifelerinden Şeyh Ahmed-i Çani’nin kızı Amine Hanım ile yapmıştır. Bu evlilikten beş kız beş 5 erkek olmak üzere toplam on çocuğu olmuştur.

Çocukları'ndan Ali Rıza Efendi'nin oğlu Mehmet Fuat Fırat, 1973 yılında Erzurum ilinden bağımsız milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girmiştir. Said'in ilk eşi Rus Harbi'nden dolayı Hınıs’tan Piran’a göç ettiği zaman rahatsızlanmış ve vefat etmiştir. Daha sonra Kürt Miralayı Hamidiye Alaylarının liderlerinden Cibranlı Halit Bey'in kız kardeşi Fatma Hanım ile ikinci evliliğini gerçekleştirmiştir. 

Şeyh Said’in mezarı

29 Haziran 1925 tarihinde Şark İstiklal Mahkemesi tarafından Diyarbakır Dağkapı Meydanı'nda asılan Şeyh Said, idam sehpasında iken son isteği sorulduğunda, kağıt kalem isteyerek kağıda Arapça olarak "Benim bu değersiz dallarda asılmama pervam yoktur. Muhakkak ki mücadelem Allah ve din içindir." şeklinde bir yazı yazdı. Kelime-i Şehadet getirdikten sonra da idam edildi. Mezarı'nın nerede olduğu halen daha bilinmemektedir.