Çapanoğulları

18. ve 19. yüzyılın önemli ailelerinden biri olan Çapanoğulları, Bozok, Çankırı, Ço­rum. Amasya, Sivas, Kay­seri, Maraş, Antep, Halep, Rakka, Adana, Tarsus, Konya, Niğde, Nevşehir, Kırşehir ve Ankara gibi pek çok bölgede yönetimi ellerine almışlardır.

Çapanoğulları, diğer adıyla Cebbarzadeler, 18. ve 19. yüzyılda Orta Anadolu'da egemen olan bir ailedir. Tarihi kaynaklarda Çapanoğulları'nın bilinen ilk atası Çapan Ömer Ağa’dır.  Oğlu Ahmed Ağa Sivas'ın Kangal ilçesinin voyvodasıydı. Bu vazifesindeki başarısından dolayı Mamalu Türkmeni beyliği kendisine verilmiştir. 1744 yılında Ankara ayanından Muslu Paşazade Salih’in giriştiği ayaklanmayı bastırmakla görevlendirildi. 1755 senesine yaşanan et sıkıntısı sırasında İstanbul'a koyun sürüleri göndererek büyük takdir kazandı. 1764’te etkisi Çorum ve Niğde bölgelerine kadar yayılan Ahmed Paşa, yaptığı haksız uygulamaların halk tarafından tepkiyle karşılanması üzerine 2 Nisan 1765’te idam edildi.

Yerine geçen oğlu Mustafa Bey, 1768’de Bozok mütesellimliğine getirildi. 1768-1774 yılları arasında yaşanan Osmanlı-Rus Sa­vaşı'nda Osmanlı ordusuna yardım gönderdi. Öte yandan Caniklioğulları, Zarelizadeler, Zennecioğulları gibi ailelerle girdiği mücadelede galip çıkarak Orta Anadolu'da egemenliğini kabul ettirdi. 1782’de köleleri tarafından öldürülünce yerine kardeşi Süleyman Bey geçti. Bu dönemde I. Abdülhamid ve III. Selim'le iyi ilişkiler kurarak Nizam-ı Cedid Ordusu’nun kurulmasında büyük rol oynadı. 1808 senesinde İstanbul’da toplanan ayanlar arasında yer alarak Sened-i İttifak’ı anlaşmasını imzaladı, Bununla beraber kendi bölgesindeki askerleri de örgütledi. Dönemin en güçlü ailelerinden biri olan Çapanoğulları Bozok, Çankırı, Ço­rum. Amasya, Sivas, Kay­seri, Maraş, Antep, Halep, Rakka, Adana, Tarsus, Konya, Niğde, Nevşehir, Kırşehir ve Ankara gibi pek çok bölgede yönetimi ellerini almışlardır.

1808'de Osmanlı tahtına geçen II. Mahmut ayan ailelerinin güçlerini büyük ölçüde kırdı. Tanzimat döneminde aile, siyasal alandaki etkili duru­munu yeniden elde etme çabası içerisine girdi. 1849’dan sonra yönetim kade­melerinden büyük ölçüde uzaklaştırılan Ça­panoğulları, etkilerini 20. yüzyıla kadar sürdürdü. II. Meş­rutiyet döneminde İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı çıktılar. Daha sonraki dönemde de Kurtuluş Savaşı'na karşı ayaklanma başlattılar. Çapanoğlu ailesinin fertleri ilerleyen dönemlerde devlet içinde birçok önemli görevlerde bulundu.