Uzmanından uyarı! Bu tablo ile faizler yükselir...

İsmet Özkul, dış kaynağın büyük bir oranının yüksek faiz için geldiğine dikkat çekerek bunun kurların daha da ateşlenmesine yol açtığını belirtti.

14 Kasım 2017 Salı 12:00
Uzmanından uyarı! Bu tablo ile faizler yükselir...

Beklentileri aşan eylül ayı cari işlemler açığı 4.53 milyar doların üstüne çıktı. Yılın ilk 9 ayında cari açık 6.63 milyar dolar ve yüzde 27.07 artarak 31.11 milyar dolara ulaştı. 12 aylık toplam cari açık 39.27 milyar dolara yükselirken Eylül 2016’ya göre yıllık toplam cari açık yüzde 22.49 artarak 7.21 milyar dolar oldu.

Bu durumun yüksek cari açık cephesinde bir değişiklik meydana getirmediğini belirten dünya.com yazarı İsmet Özkul, bugünkü yazısında ''Mevcut koşullarda ödemeler dengesinin finans hareketleri ayağı, cari açığın seyrinden daha fazla önem kazanmış durumda. Bu nedenle sermaye hareketleri cephesindeki gelişmeleri yakından izlemek, ekonominin karşı karşıya bulunduğu risklerin nabzını tutmak açısından daha önemli hale geldi'' dedi.

Sermaye hareketlerinde uzun dönemli sonuçların ve kısa vadeli eğilimlerin kötü bir manzara çizdiğini aktaran Özkul, ''Doğrudan yatırımlar 9 ayda yüzde 18.81 azaldı. Doğrudan yatırımlar içinde asıl önemli olan gayrimenkul dışındaki yatırımlardaki düşüş ise yüzde 40’u buldu. Yabancıların gayrimenkul yatırımlarının yüzde 25 artmış olması, doğrudan yatırımlardaki düşüşü bir ölçüde sınırladı'' dedi.

''Geçen yılın ilk 9 ayında 9.41 milyar dolar tutarında yeni uzun vadeli kredi alınmıştı'' diyen Özkul, bu yıl 3.58 milyar dolarlık net ödeme yapıldığını belirterek dışarıdan alınabilen kredi miktarının yüzde 44 düştüğünün altını çizdi.

Özkul, şunları söyledi;

''Geçen yılın 9 ayında kısa vadeli kredilerde 2.6 milyar dolarlık net geri ödeme yapılırken bu yıl 7.42 milyar dolarlık yeni kısa vadeli kredi alındı. Yani dışarıdan artık uzun vadeli kredi alınmıyor/alınamıyor ve sistem kısa vadeli kredilere yüklenmek zorunda kalıyor. Bu da dış finansmandaki sıkıntılı durumun her ay canlı ve kritik olmasına yol açıyor.''

Yabancıların getirdiği kaynağın ezici bir bölümünü hisse senedi, mevduat ve tahvil piyasasına gelen sıcak paranın oluşturduğunu belirten Özkul ''Yabancıların 9 ayda getirdiği 31.32 milyar dolar kaynağın 23.98 milyar dolarını, yani yüzde 77’sini sıcak para oluşturuyor. Geçen yıl bu oran, yüzde 57 düzeyindeydi'' dedi.

Özkul, yazının devamında ''Cari açık yüksek düzeyde kalmaya devam ederken dış kaynak girişi cari açığı bile finanse etmeye yetmiyor ve döviz rezervleri eriyor. Buna bir de kısa vadede ödenecek dış borçları eklediğimizde, dış kaynak sıkıntısı katmerleniyor. Yabancıların getirdiği dış kaynağın dörtte üçünden fazlası yüksek faiz için geliyor ve her an geri kaçabilecek karakterde ürkek ve bir kaynak'' dedi.

Bu durumda dış kaynak ihtiyacının arttığını, gelen dış kaynağın aslan payını, yüksek faize gelen sıcak paranın oluşturduğunu belirten Özkul yazısının son kısmında ''Gelen sıcak paranın daha da azalması ekonomide durgunluğa yol açarken kurların daha da ateşlenmesine yol açar. Bu yüzden Türkiye sıcak paranın gönlünü hoş tutabilmek için faizlerini yüksek tutmak zorunda. Dışarıdan gelen kaynağın tamamına yakınının sıcak para veya kısa vadeli kredi şeklinde olması, ödemeler dengesini hep ateş üstünde tutuyor. Bu koşullarda kurların sakinleşmesi de faizlerin düşmesi de mümkün değil'' dedi.

Haber Tarihi: 14 Kasım 2017 Salı 12:00

    Günün Karikatürü

    Yeni Akit Gazetesi - Günün Karikatürü 23.01.2018