Çin'den stratejik açılım!

Çin Cumhurbaşkanı Xi jinping’in Suudi Arabistan, Mısır ve İran’ı kapsayan stratejik Ortadoğu ziyaretinde önemli anlaşmaların yanında, Çin’in Ortadoğu’daki etkinliğini arttıran adımlar atıyor

23 Ocak 2016 Cumartesi 15:34
Çin'den stratejik açılım!

ÇinCumhurbaşkanıXi jinping’inSuudi Arabistan ,Mısırve İran’ı kapsayan stratejik Ortadoğu ziyaretinde önemli anlaşmaların yanında, Çin’in Ortadoğu’daki etkinliğini arttıran adımlar atılıyor.

Xi’nin ziyaretininSuudi Arabistanileİranarasında artan kriz sırasında olması ise ayrıca dikkat çekiyor. Bu ziyaretin siyasi amaçlardan ziyade ticari ve ekonomik yönleri öne çıkıyor. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin’in, ihtiyaç duyduğu enerjiyi istikrarlı bir şekilde temin etmesinin yolu da yine Ortadoğu’dan geçiyor. Bu yönleriyleÇiniçin Ortadoğu, uluslararası arenada Pekin’in gücünü göstermesi için de yeni bir alan olma özelliği taşıyor. Son yıllarda özellikle uluslararası alanda artan siyasi ve ekonomik ağırlığıyla öne çıkan Çin’in, tarihten beri karmaşık sorunlarla boğuşan Ortadoğu’da, artık inisiyatif alma yoluna gideceği de ifade ediliyor.

Çin Dışişleri Bakanı Yardımcısı Zhang Ming, ülkesinin Ortadoğu’daki istikrar konusundaki görüşünü “Eğer Ortadoğu istikrarsız olursa korkarım ki dünyada barış olamaz. Eğer bir ülke ya da bir bölge istikrarsız olursa gelişmesini gerçekleştiremez” sözleriyle dile getirmişti.

Xi’nin ilk kez çıktığı Ortadoğu ziyaretindeSuudi ArabistanveMısırhava sahasındayken Çin’e verilen ‘’saygı ve önemin göstergesi’’ olarak savaş uçakları tarafından karşılanıp uğurlanması, Xi’nin bu ziyaretin ağırlığı ve öneminin ilk yansıması oldu.

EKONOMİK YÖNÜ

ÇinCumhurbaşkanıtarafından 2013 yılında ilk kez Kazakistan’da ortaya atılan ‘’Bir Kuşak - Bir Yol’’ yada ‘’OBOR’’ olarak bilinen önerinin ortaya atılmasıyla tarihiİpek Yolugüzergahında bulunan ülkelerle Çin’in siyasi, ekonomik ve ticari ilişkileri geliştireceğinin işareti verilmişti. Pasifik bölgesinde sıkışan Çin’in denizden ve karadan olmak üzere OBOR’u hayata geçirmek istemesi, baştaABDolmak üzere diğer Batılı güçlerin stratejik çıkarlarına dokunuyor. AncakÇiniçin OBOR’un hayata geçirilmesi, Pekin’in gelecekteki çıkarları açısından büyük önem taşıyor. Nitekim Xi’nin Ortadoğu ziyareti de OBOR’un hayata geçirilmesi için büyük çaplı altyapı ve kalkınma projeleri ile öne çıkıyor.

SUUDİARABİSTANZİYARETİ

SuudiArabistanKralı Selman tarafından sıcak şekilde karşılanan Xi’ninSuudi Arabistanziyaretinde iki ülke arasındaRiyad 'da stratejik işbirliğini içeren 14 anlaşma imzaladı. Bunlar arasında uydu navigasyonu, endüstri, yenilenebilir enerji, bilim ve teknoloji, terörle mücadele ve yüksek ısıya sahip ve gaz ile soğutulmuş bir nükleer reaktörün kurulması gibi alanları içeriyor.Suudi Arabistan , Çin’in Arap ülkeleri arasındaki en büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. Geçen yıl Ocak-Kasım ayları arasında Çin’inSuudi Arabistanile ikili ticaret hacmi 47,6 milyar dolar oldu. İki ülke arasındaki ilişkiler, Aralık 2014’te kapsamlı stratejik ortaklık seviyesine çıkarıldı.

MISIR ZİYARETİ

Xi, ziyaretinin ikinci ayağı olanMısırziyaretinde de aynı şekildeCumhurbaşkanıAbdülfettahSisitarafından sıcak karşılandı. Kahire’de de iki ülke arasında 14 milyar dolar tutarında elektrik, ulaşım, tarım, sivil havacılık ve inşaat sektörlerini kapsayan 21 adet işbirliği anlaşmaları imzalandı.ÇinTicaret BakanlığıSözcüsü Shen Danyang ‘a göreMısır , Çin’in Arap ülkeleri arasındaki üçüncü büyükihracatpiyasası konumunda. Süveyş Ekonomik ve Ticari İşbirliği Bölgesi, Çin-Mısır ortaklığıyla inşa edildi ve bu bölge, Çinli işletmelerin Mısır’a yatırım yaptığı verimli bir platform hâlini gelmiş bulunuyor. Geçen yılın ilk 11 aylık döneminde iki ülke arasındaki ticaret hacmi ise 11,6 milyar dolar oldu.

İRAN ZİYARETİ

Xi’nin ziyaretinin son durağı ise İran. 14 yıl aradan sonraİran 'ı ziyaret eden ilkÇinCumhurbaşkanıve aynı zamandaİran 'a nükleer sorunundan dolayı geçen hafta uluslararası yaptırımların kaldırılmasının ardından bu ülkeyi ziyaret eden ilk lider olan Xi,İranCumhurbaşkanıHasan Ruhanitarafından Sadabad Sarayı'nda resmi törenle karşıladı. Xi’nin ziyareti sırasında iki ülke arasındaekonomi , sanayi ve kültür alanlarında 17 işbirliği anlaşması imzalandı. Ayrıca, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 yılda 600 milyar dolara çıkarılması da hedefleniyor. Ruhani, iki ülkenin ekonomik ve siyasi bağlarını güçlendirme kararı aldıklarını belirterek, Xi ile stratejik ilişkilere temel oluşturacak 25 yıllık bir belge imzaladıklarını dile getirdi. Xi, yarın da ülkenin dini lideriAli Hamaneyile de görüşecek.
Geçen yılın ilk 11 ayında iki ülke arasındaki ticaret hacmi de 31 milyar doları aştı.İran , Çin’e petrol ihraç eden ülkeler arasında 6. sırada bulunuyor ve dünyada petrol üretiminde ise 5.sırada yer alıyor.Çinverilerine göre,Tahranyönetimi, ithalatının yaklaşık yüzde 40'ını en büyük ticari ortağı Çin’den gerçekleştiriyor.

ARABULUCU ROLÜ

Xi’nin ziyaretiyle ilgili olarak, bazı Arap uzmanlar, Çin’in bölgede arabulucu rolü oynayabileceğini söylüyor.Çin , özellikle Suriye’deki krizin bitmesi için uzun zamandan berihükümetve muhaliflerle ilişkilerini sürdürüyor.Çin , on olarak, Aralık 2015’teSuriyehükümeti ve muhaliflerin temsilcilerini Pekin’de ayrı ayrı kabul etmişti.
Çin ayrıca, bölgedeki ekonomik ve ticari ilişkilerinin yanı sıra, askeri olarak da bölgede kendini hissettirecek adımlar atıyor.

Çin, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ne hakim stratejik bir konumda bulunanCibuti 'de askeri bir üs inşa ediyor. Elde ettiği ekonomik başarılara paralel olarak, uzay ve havacılık ile askeri ve sanayi alanındaki ilerlemelerle adından sıkça söz ettirenÇin , kendi sınırları dışındaki ilk askeri üssünü DoğuAfrikaülkesiCibuti 'de kuruyor.Cibuti 'de kurulacak askeri üs konusundaÇinve Cibuti’nin 10 yıllık bir anlaşma imzaladığı ve bu doğrultuda kurulacak üsse 10 binÇinaskerinin yerleştirilmesi planlanıyor.Çin , barışı koruma faaliyetleri kapsamındaBMöncülüğündeSomaliaçıklarında korsanlıkla mücadele operasyonuna katılıyordu. Çin’in ticari yollarının güvenliğine verdiği bir önem olarak da görülen bu misyonu, Çin’in Ortadoğu’da her alanda varlığını daha fazla göstereceği olarak da yorumlanıyor.

ÇİN VEABDTEKRAR KARŞI KARŞIYA

Cibuti’deABDveFransa 'nın da askeri güçleri mevcut.PekinyönetimininCibuti 'de askeri üs kurmasının kesinleşmesi ile beraberÇinveABDbu kez de Aden Körfezi'nde karşı karşıya geliyor.ABD , Pasifik’te askeri üstünlüğü Çin’e kaptırmamak için yoğun mücadele veriyor, ancak Çin’in askeri savunma sanayisinin geldiği aşamayla birlikte ABD’nin, Çin’in yükselişine karşı pek fazla bir şey yapamayacağı belirtiliyor. Durum böyleykenABD , şimdi deÇinile Aden Körfezi’nde karşı karşıya gelmiş bulunuyor.

ABD’nin Cibuti’de hali hazırda 2 askeri üssü ve 4 bin askeri bulunduğu ve bu askeri üslerin anti terör operasyonlarında kullanıldığı haberleri sürekli olarak dünya gündeminde yer alıyordu.

Birçok askeri uzman,Pekinyönetiminin bu adımıyla birlikteABDdonanmasının Hint Okyanusu ile Kızıldeniz'deki varlığınınÇin 'den dolayı tehlikeye girebileceğini savunuyor.

Pekin yönetiminin askeri üs kurmasındaki asıl amacının ise gerek Doğu Afrika’daki ekonomik çıkarlarını korumak ve gerekse de Aden Körfezi başta olmak üzere Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’nda stratejik bir bölgede mevzi kazanmak istemesi şeklinde değerlendiriliyor.

Haber Tarihi: 23 Ocak 2016 Cumartesi 15:34

    Günün Karikatürü

    Yeni Akit Gazetesi - Günün Karikatürü 16.11.2017