Metro İstanbul

Bu kapıyı kim engelliyor?

Türkiye-Irak ticaretinin rantını 'Habur Kapısı' sayesinde tek başına yiyen Barzani'ye en büyük darbe Habur'un yerine Ovaköy'le geliyor.

12 Ekim 2017 Perşembe 15:06
Bu kapıyı kim engelliyor?

Irak’la ticaret yapmak için tek kapıya mecbur edilen Türkiye, Habur’un yerine devreye girecek Ovaköy Sınır Kapısı üzerinde çalışıyor. Ankara’nın Bağdat’a önerdiği alternatif kapı, Kuzey Irak-Kuzey Suriye hattında bina edilen terör koridoruna büyük darbe indirecek.

ABD-İsrail eksenine göbekten bağlı bir kukla devlet inşası için korsan referanduma imza atan Irak Bölgesel Kürt Yönetimi (IKBY) lideri Mesud Barzani’nin can damarı da Ovaköy’le kesilmiş olacak.

Türkiye’nin Habur Sınır Kapısı üzerinden Irak’la toplamda 8 milyar dolarlık ticari ilişkisi bulunuyor. Bu rakamın sadece 1,5 milyar doları Kuzey Irak’a ait. Irak’ın diğer bölgelerine giden en az 6,5 milyar dolarlık ürün, geçişler sadece Habur’dan olduğu için Barzani’ye mahkum edilmiş durumda. Irak’ın bütününe giden malların geçiş ücretinden büyük gelir elde eden Barzani yönetimi, Ovaköy’ün devreye girmesiyle bu kaynaktan da olacak.

OPERASYON KAÇINILMAZ

Habur’un batısında Suriye sınırının dibinden başlayacak Ovaköy hattı, Tel Afer yakınından geçip Musul’a ulaşarak Barzani bölgesini by-pass edecek. Terör koridoruna ikinci kalkan niteliğindeki Ovaköy’ün güzergahı netleşti. Hattın yolu, Tel Afer kuzey batısından Musul’a bağlanacak. Musul’a giden ana yola bağlantı için kullanılacak 120 kilometrelik stabilize yol, uluslararası ticaret yolu haline getirilecek. Erbil yerine doğrudan Bağdat’la ticaretin önünü açacak yol için askeri operasyonun kaçınılmaz olduğu belirtiliyor. Çünkü Habur’da olduğu gibi Ovaköy’ün karşısındaki topraklar da IKBY sınırları içinde bulunuyor. Irak ve Türk askerlerinin, özellikle IKBY bölgesine düşen kısa güzergahta güvenliği sağlaması gerekiyor. Zira Barzani’ye bağlı Peşmerge güçleri, DEAŞ’la mücadele adı altında Irak’ın kuzeyinde Suriye sınırına kadar varlık gösteriyor. Ticaret yolunun güvenliği için Bağdat merkezi hükümetinin hat boyunca askeri üsler kurması bekleniyor.

İŞTE O HATTIN GÜZERGÂHI

Ovaköy’den Irak’a açılan ticaret yolu, Dicle Nehri’ne bağlı Habur Çayı’nı köprüyle geçtikten sonra Feyş Habur’a varacak. Buradan Dicle’nin batısına geçip Şeyhan’a, daha sonra Karyat el-Aşık güzergahını izleyerek Tel Afer’in kuzeyinden Musul’a ulaşacak. Ovaköy’den çıkan stabilize yol, 120 kilometre sonra el-Hukna bölgesinde Musul’a giden ana karayoluyla birleşiyor. Buradaki birleşim noktasına kadar olan 120 kilometrelik stabilize yolun altyapı yatırımlarıyla uluslararası ticaret yolu haline getirilmesi gerekiyor. Ovaköy ticaret yolu, Musul’dan sonra da Kerkük’ün batısından ilerleyerek sırasıyla Beyci, Tikrit, Samara güzergahı üzerinden Bağdat’a ulaşıyor.

BAŞİKA DESTEK VERECEK

Ovaköy’den Musul’a giden anayola birleşim noktası olan el-Hukna’ya kadarki 120 km’lik güzergahın Irak ve Türk askeri koordinasyonuyla korunmasının sağlanabileceği, Silopi’de bulunan tank tugayının bu konuda etkin görev üstlenebileceği belirtiliyor. Yine stabilize yolun ana yola bağlandığı Hukna’da Irak’ın bir askeri üs kurması, ardından buradan Musul’a giden anayol üzerinde de Irak ordusuna Başika’daki Türk askerinin destek verebileceği belirtiliyor. Halen Başika Üssü, Musul’a 20 km uzaklığındaki konumuyla, Irak hükümetinin talebi halinde ticaret hattının güvenliğinde misyon üstlenebilir. Başbakan Binali Yıldırım’ın haftasonu gerçekleşecek Bağdat ziyaretinde Irak Merkezi Hükümeti ile görüşeceği en önemli konu Ovaköy olacak. Ovaköy-Tel Afer-Musul-Bağdat yolunun hayata geçmesi, Türkiye-Irak arasında da geniş perspektifte pek çok anlaşmayı beraberinde getirecek. 

Çok geç kaldık

Kuzey Irak’ın can damrını kesecek proje, Türkiye’yi tek kapıya mahkum olmaktan kurtaracak. İran’la 5 kapısı olan Türkiye’nin Irak için yalnızca tek kapıya, Habur’a mahkum bırakılması ‘vahim bir hata’ olarak değerlendiriliyor. Ankara, oldukça gecikmiş stratejik adımı atarak Ovaköy’ü hayata geçirerek. Habur’a alternatif hattın şimdiye dek neden düşünülmediği hususu ise gizemini koruyor. Halen Habur’dan başlayan Türkiye-Irak ticaret yolu, Kuzey Irak’ın tüm kentlerini dolaşmak suretiyle Bağdat’a ulaşıyor. Dolayısıyla 8 milyar doları aşan ticaret varlığı, zenginliğini bugüne dek hep Irak’ın kuzeyinde bıraktı. Habur’a alternatif Ovaköy yolu yapıldığında Kürt halkının yanısıra Türkmen, Arap ve diğer halklar da ticaretin refahını hissetmiş olacak. Ovaköy ile Türkiye-Bağdat arasında doğrudan ticari işbirliği sağlanmış olacak. Türkiye, bugün İran ile 5 sınır kapısından yaklaşık 6 milyar dolarlık ticaret yaparken, Irak ile sadece bir sınır kapısından, Habur üzerinden 8 milyar dolarlık ticaret sözkonusu. Uzunca bir süredir Irak ile ticarette alternatif sınır kapıları oluşturulması gündeme gelmiş ancak Habur yolunun zenginliğinden ve Türkiye ile Bağdat yönetimi arasında ticaret köprüsü konumundan vazgeçmek istemeyen Barzani yönetimi, alternatif kapı projelerini ağırdan almıştı.

Tek kapıyla sınırsız fayda

Ovaköy-Tel Afer-Musul hattının tesisi, Bağdat ile ticarette Kuzey Irak’ı etkisiz hale getirmesinin yanısıra hem Irak hem de Türkiye için önemli stratejik kazanımları da beraberinde getirecek. Uzmanlar, bu kazanımları şöyle sıralıyor:

* İkili ticarette Ankara-Bağdat arasında doğrudan hat kurulur.

* TSK ve Irak silahlı kuvvetleri ortak hareket yeteneği kazanır.

* Dicle’nin batısı tamamıyla Bağdat kontrolüne geçer. Bağdat hükümeti Barzani’yi 2005 yılında Anayasa ile çizilen kendi alanına hapsetmiş olur.

* Bağdat’ın IKBY üzerindeki etki ve yetkisi çok daha fazla hissedilir.

* İran ve Türkiye’den geçemeyen Barzani, Irak içinde de sınırlarına itilmesiyle birlikte, her taraftan kuşatılmış olur. Bu durum, onu geri adım atmaya zorlar.

* Kerkük’te bulunan Türkmenler başta olmak üzere tüm halkların eskiden olduğu gibi özgürce yaşamasını sağlayacak güvenlik ortamı oluşur. Kerkük’e ikmal akışı sağlanır ve ticaret yolunun geçeceği bu bölgelerin refah artışına önemli katkı sağlar.

* Güvenliği sağlanmış ticaret yoluyla Irak kuzeyindeki PKK unsurları ile Sincar’daki teröristler arasındaki bağ tamamen kopartılmış olur.

* Suriye ve Irak arasındaki yol kesilmiş olur. Dolayısıyla PKK terör örgütü ile Suriye uzantısı PYD arasındaki ikmal hattı da tamamen kesilir.

* Türkiye’nin yol güzergahına kuracağı üsler sayesinde, sözde bağımsız Kürdistan’la hedeflenen ‘Büyük İsrail Projesi’ne de büyük darbe indirilir.

* Askeri bir harekât olacak ‘Dicle Kalkanı’, Ovaköy’le birlikte ticari kimliğe bürünür, aynı sonuç alınır.

 

Haber Tarihi: 12 Ekim 2017 Perşembe 15:06
  • BusezonBusezon2 ay önce
    Birtürlü karşı taaruza geçip barzani denilen ite gerekli cevabi veremedik hâlâ...neden kapilari kapatmıyoruz neden vanaları kısmıyoruz?

Günün Karikatürü

Yeni Akit Gazetesi - Günün Karikatürü 17.12.2017