THY - Yeni Havalimanı Promosyon - Antalya İzmir

Akraba evliliği nedir?

Tıp dilinde endogami olarak bilinen akraba evliliği, genetik hastalıkları tetikleyen önemli etkenlerden birisidir. Dünya üzerinde doğan çocukların %8,4'ü bu evliliklerden doğmaktadır.

Akraba evliliğinin tarihi

Yapılan tarihi araştırmalarda akraba evliliğinin 9 bin yıl öncesine kadar dayandığı belirtilmiştir. Bu evlilikler Mısır, Anadolu, Afrika, Avrupa, Uzak Doğu, Fas, Pakistan ve Orta Doğu gibi dünyanın çeşitli bölgelerine kadar yayılmıştır.

Akraba evliliğinin Türkiye'de görülme sıklığı nedir?

Hacettepe Nüfus Etüdleri Enstütüsü'nün 1983 yılında yaptığı çalışmada Türkiye'de yapılan akraba evliliğinin % 21.10 olduğu belirtilmiştir. Bu sıklık yöreler arasında ciddi farklılıklar göstermekle birlikte doğu bölgesine gidildikçe artmaktadır. Doğu Anadolu’da % 30.8 olan bu oran Batı Anadolu’da %12.8’ e kadar düşmektedir.

Akraba evliliğinin sık olmasının sebepleri nelerdir?

Akraba evliliği aile büyükleri tarafından karar verildiği durumlarda daha artmaktadır. Erken yaşlardaki evliliklerde ise sıklığı daha fazladır. Resmi nikahlı eşlere göre dini nikahlı eşler arasında % 50’lik bir artış izlenmektedir. Yapılan araştırmalara göre eğitim düzeyinin artmasıyla akraba evliliğinin azaldığı gözlemlenmiştir. Bu sorunun ortaya çıkmasındaki başlıca sebepler ise şunlardır:

- Bireylerin kendine en yakın özelliklerdeki kişileri en kolay akrabaları arasında bulmasıdır.

- Mal varlıklarının bölünmemesi için yakın akraba evliliklerini tercih edilmesidir.

- Türkiye’de bazı yörelerde evlenen kızın anne-babasıyla görüşmesi engellenmekte veya sınırlandırılmaktadır Bunun sonucunda kadın akraba evliliği yaparak bu durumu engellemeye çalışmaktadır.

- Bazı kimseler çocuklarının aynı dinden insanlarla evlenmesi istemektedir. Bunun sonucunda akraba evliliği gerçekleşmektedir.

- Bazı kapalı toplumlarda coğrafi koşullar nedeniyle akraba evlilikleir olabilmektedir.

Akraba evliği yapanların sağlıklı çocuğu olabilir mi?

Akraba evliliği yapan bireylerin sağlıklı çocukları olabilir. Ancak bu durum diğer doğumlara oranla daha fazla risk taşımaktadır.

Akraba evliliği neden yapılır?

Kişiyi yanıltan en önemli nokta, kendi aile ve çevrelerinde başkalarının yaptıkları akraba evliliklerinden sağlıklı çocuklar doğmasıdır. Bu olay aileleri akraba evliliği yapmak üzere cesaretlendirmektedir.

Akraba evliğinin yol açtığı sağlık sorunları nelerdir?

- Kalp damar hastalıkları

- Akdeniz anemisi

- Kistik fibroz

- Şeker hastalığı

- Konjenital adrenal hiperplazi (KAH)

- Fenilketonüri (PKU)

- Orak hücre anemisi

- Kan hastalıkları

- Fikri zayıflık

Kalıtsal hastalıklardan korunmak için neler yapılmalıdır?

- Akraba evliliği yapılmamalı

- Kalıtsal hastalık genini taşıyan bireylerin çocuk yapmaları önlenmeli

- Kalıtsal hastalıklar konusunda aileler bilgilendirilmeli

- Evlenmeden önce gen testi yaptırılmalı