THY- Euroleague

Kuduz nasıl teşhis edilir?

Kuduz, hayvanın ısırması veya salyasının insan vücudundaki herhangi bir sıyrıktan içeri girip kana karışması sonucu meydana gelen bulaşıcı ve öldürücü bir hastalık türüdür. Tıp dilindeki adı hydrophobiadır.

Kuduz nasıl teşhis edilir?

Kuduz hastalığı yönünden şüpheli bir hayvan ısırığının bulunması teşhiste yardımcıdır. Ancak asıl önemli olan hastanın risk altında olup olmadığının önceden tespit edilmesidir. Çünkü klinik bulgularının ardından başlanan tedavinin başarılı olma ihtimali oldukça azdır.

Teşhis şu şekilde konulabilir:

- İltihaplı doku ve sıvılardan (beyin, tükürük, beyin-omurilik sıvısı vb.) virüsün izole edilmesi ve gösterilmesi,

- Aşısız kişide bir seri serum çalışması ile kuduz virüsüne karşı oluşmuş antikor miktarının dört kat arttığının gösterilmesi,

- Virüs bulaşmış dokuda hassas bir metod olan Floresan Antikor Tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi.

- Ölen veya öldürülen şüpheli hayvanın beyin dokusundan veya beyin biopsilerinden şu çalışmalar yapılabilir.

- Beyin dokusu nümunelerinin fareye enjeksiyonu ile virüs üretme ve izole etme çalışması,

- Floresan Antikor Tekniği ile virüs antijeninin gösterilmesi,

- Işık veya elektron mikroskobu ile Negri cisimciklerinin aranması.

Kuduz hastalığından nasıl korunulur?

Kuduz hastalığından korunmanın en etkili yöntemlerinden birisi hayvanlara düzenli olarak aşı yapılması ve gözetim altına alınmasıdır. Bunun yanında sahipsiz hayvanlar insan çevresinde bulundurulmamalıdır.

Kuduz hastalığının belirtileri nelerdir?

Kuduz hastalığına neden olan virüs beyine yerleştikten sonra kuduzun ilk belirtileri görülmektedir. Bu evrede hayvan; huzursuz, tedirgin ve hırçındır. Bunun sebebi virüsün yerleşmesiyle merkezi sinir sistemi uyarılmıştır. Daha sonra hayvan saldırgan bir hal alarak insanları ısırmaya başlar. Bu döneme kudurma evresi denir.

Bu süre içinde hayvanda felç belirtileri ortaya çıkar ve ağzından salyalar akmaya başlar. Havlaması ise boğazında bir tıkanıklık varmış gibi boğuktur. Ayrıca ışıktan da oldukça rahatsız olur. 4-5 gün sonra da hayvan ağır bir felç geçirerek ölür.

İnsanda ortaya çıkan belirtiler de hemen hemen aynıdır. İlk dönemde çırpınma ve huzursuzluk görülür. Bunu takiben kaslar ağrılı bir şekilde kasılmaya başlar. Bunun yanında hasta boğazı kasıldığı için su içmekten korkar. Öte yandan eğer hastalık belirtileri ortaya çıkarsa, merkezi sinir sistemindeki yutkunma ve nefes alıp verme refleksleri durur. Bu yüzden belirtiler başlayınca tedavi imkanı yoktur.

Kuduz hastalığı özellikle sığır, kedi, köpek, kurt, tilki, yarasa, tavşan gibi memeli canlılarda oldukça yaygındır. Bu hayvanların salyasında bulunan kuduz virüsü, hedefinin ısırmış olduğu yerdeki yaradan içeriye girer. Daha sonra yavaş yavaş ilerler ve beyne gelir. Bu hastalığın kuluçka süresi 10 gün ile 6-8 ay arasında değişir. Hayvanın ısırdığı yer, kafaya ne kadar yakın olursa kuluçka süresi de o kadar kısa olur.

Kuduz hastalığına yakalanan hayvanlarda görülen evreler

Kuduz hastalığı olan hayvanlarda esas olarak 3 dönem görülür. Bunlar:

Prodromal (melankolik) dönem: Bu dönemde hayvan agresif bir duruma geçer. Bunun yanında normal gıda niteliğinde olmayan yiyecekleri yerler. Kediler de ise özellikle sessiz ve loş ortamlara saklanmaya çalıştıkları gözlenmiştir.

Eksitasyon (saldırganlık) dönemi: Bu dönemde hayvanlar oldukça saldırgandır. Köpeklerde ısırma, kedilerde tırmalama, sığırlarda ise boynuz vurma ön plana çıkar. Bunun yanında yutkunma refleksi kaybolur ve akması görülür.

Paralitik (felç) dönemi: Kudurma olarak tabir edilen eskitasyon dönemi geçmiştir. Bu evrede ölüm gerçekleşir.