THY - Kabin Kıyafetleri Lansman

Fetret Devri’nin Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihi gelişimine etkisi nedir?

Fetret Devri’nden önce Osmanlı beyliği kuruluş sürecini tamamlamıştı. Ancak Ankara Savaşı mağlubiyeti ve ardından 11 yıl süren Fetret Devri devletin gelişimini engelledi. Yıldırım Bayezid zamanında Anadolu’nun büyük bir kısmı fethedilmişti. Savaş sonrası bu toprakların çoğu elden çıktı ve ortadan kaldırılmış beylikler tekrar kuruldu. Ayrıca bu savaştan sonra Rumeli’de, başta Selanik olmak üzere bir kısım Osmanlı toprakları kaybedildi. Yıldırım’ın fethettiği yerlerin tamamının Osmanlı İmparatorluğu tarafından tekrar ele geçirilmesi, Yavuz Sultan Selim zamanına kadar sürdü. İstanbul büyük bir ihtimalle bu dönemde Osmanlılar’ın eline geçecekken, ancak 50 yıl sonra alınabildi.

Osmanlı Beyliği’nin ilk dönemlerinde fetihler tedrici olarak ve zamana yayılmış bir şekilde gerçekleştirilmişti. Ayrıca çok uygun şartlar oluşmadıkça ve mecbur kalınmadıkça Anadolu’daki diğer Türk beyliklerinin topraklarına müdahale de edilmemişti. Yıldırım zamanında Müslüman beyliklere karşı yürütülen mücadele, Osmanlılar’ın ''Gazi'' kimliğine büyük ölçüde zarar verdi.

Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu Anadolu’daki genişlemesi Memlükler ile aralarının açılmasına sebep olduğu gibi, Timur’un da Anadolu üzerine yürümesine davetiye çıkardı. Osmanlı İmparatorluğu bu yenilgiden önemli dersler çıkardı. İyice kuvvetlenene kadar geniş çaplı fetih hareketlerine bir daha girişilmedi. Özellikle Doğu Anadolu’dan uzak duruldu. Ayrıca tahta aday hanedan üyelerinin sayısının fazla olmasının ne tür karışıklıklara sebebiyet verdiği çok açık bir şekilde görüldü. Bu yüzden ''kardeş katli'' bir süre sonra kanunlaştı.

Yine Fetret Devri’nde tahta çıkacak kişinin tayininde Rumeli’deki uç beylerinin oynadığı rol, padişahların bu grupların nüfuzunu zamanla azaltarak merkezi idareyi güçlendirmelerine sebep oldu. Bu yüzden de Türk aristokratlarının nüfuzu azaldı, onların yerine devşirmeler devlet idaresinde önemli roller üstlendi. Timur’un gelişi aşiret geleneklerini yeniden canlandırdı. Ankara Savaşı’ndan sonra Osmanlılar, Timurlulardan daha üstün olduklarını belirtmek için Oğuz şeceresinde önemli bir yere sahip olan Kayı boyuna mensup olduklarını her fırsatta belirttiler.

Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk yıllarında Timur’dan yenilen bu darbe imparatorluğun daha sonraki tarihi gelişimini derinden etkiledi. Timur’un Anadolu seferi Osmanlılar tarafından daima endişe ile hatırlandı. Çelebi Mehmed ve II. Murad devirlerinde Osmanlılar, Timur’un oğlu Şahruh’un tepkisini çekmemek için ona itaat ettiklerini belirtip, hediyeler gönderdiler. Ankara Savaşı’nda yaşanılan mağlubiyetin izleri, ancak İstanbul’un fethiyle kapatılabildi. Ankara Savaşı ağır bir darbe olmasına rağmen Osmanlı İmparatorluğu’nu yıkamamıştı.

Osmanlı İmparatorluğu’nun ana siyasi organizasyonunu sağladığı bölge Rumeli’ydi. Osmanlı İmparatorluğu Rumeli’de öylesine sağlam bir yapı kurmuştu ki, Fetret Devri’nde Anadolu toprakları çok kısa sürede elinden çıkarken, burasının büyük bir bölümü elinde kaldı ve burası sayesinde varlığını sürdürebildi. Timur istilasından sonra Osmanlılar Rumeli’yi gerçek yurtları saymaya başladılar. Edirne de bu gelişmeler içerisinde başkent oldu. Tarih kitapları 1360’lardaki fethinden sonra Edirne’yi başkent olarak gösteriyorlarsa da bu yanlıştır. Halil İnalcık, Ankara Savaşı’na kadar başkentin Bursa olduğunu, gaza faaliyetlerinden dolayı Osmanlı hükümdarlarının devamlı olarak Edirne’de bulunması yüzünden bu yanlış anlaşılmanın ortaya çıktığını belirtir.