THY - Yeni Havalimanı Promosyon - Antalya İzmir

Lozan antlaşması ne zaman bitiyor?

Lozan Barış Antlaşması nedir? Süresi ne zaman bitiyor? Lozan Barış Antlaşması’nın gizli maddeleri var mı?

Türkiye tarihinde önemli bir yere sahip olan Lozan Barış Antlaşması 1.Dünya savaşında itilaf devletlerinin kazanımları sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcilerinin İsviçre’nin Lozan kentinde imzaladığı bir anlaşmadır. 20 Kasım 1922’de başlayan uzun süren görüşmelerde Musul, Kapitülasyonlar ve boğazlar konusunda bir sonuç alınamayınca görüşmeler durdurulmuş yeni bir savaş ihtimali ortaya çıkmıştı. Ancak itilaf devleti TBMM hükümetini konferansa tekrar davet etti. 23 Nisan 1923'te başlayan ikinci tur görüşmelerde Türkiye için şartları ağır olan maddeler kabul edilmiştir. Anlaşma tüm tarafların onayının ardından 6 Ağustos 1924 tarihinde yürürlüğe girdi.

Lozan’ın maddeleri yıllardır en çok tartışılan konular arasında. Antlaşmanın maddeleri bir zafer mi yoksa hezimet mi? Kimi tarihçilere göre Sevr’in ağır şartlarına göre Lozan bir kazanım. Lozan Barış Antlaşmasının süresi ile ilgili, gizli maddeleri olduğu gibi iddialar da yıllardır araştırmacılar ve tarihçilerin gündeminde yer almıştır. Osmanlı’yı parçalamak adına oluşturulan 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşmasının ardından Lozan Antlaşması daha makul gibi gözükse de antlaşmanın birçok maddesi Türkiye aleyhinedir.

Lozan Antlaşması ile ilgili çok sayıda iddianın ortaya atıldığını ifade etmiştik. Antlaşmanın 100 yıl süreli olduğu ve 2023 senesinde antlaşmanın bittiği, antlaşmada gizli maddelerin yer aldığı ve bu gizli maddelerde Türkiye’ye ağır şartlar dayatıldığı gibi söylentiler olmakla birlikte bu iddiaların tarih bilimi açısından gerçekliği henüz kanıtlanamamıştır. Lozan Barış Antlaşmasının süresi konusunda araştırmacılar Lozan’ın süreli bir antlaşma olmadığını ve antlaşmada her hangi bir süre belirtilmediğini ifade ediyorlar.

Lozan Barış Antlaşmasının süresi gibi bu konu ile ilgili diğer bir iddia ise antlaşmanın gizli maddeleri olduğu konusu. Buna göre antlaşmada Türkiye’nin topraklarında bulunan madenleri çıkartmaması ‘gizli maddesi’ bulunmaktadır. Bu nedenle Türkiye yıllardır bor madeni gibi toprakları içerisinde bulunan çok sayıda madeni çıkartamamaktadır. Ancak bu söylenti de tarihçiler ve araştırmacılar nezdinde henüz bir karşılık bulamamıştır.