THY - TR Çıkışlı Mauritius

93 Harbi’nin sonunda hangi antlaşmalar imzalandı?

Savaşı sona erdirmek için Kızanlıkta başlayan ateşkes görüşmelerine, Edirne’nin Ruslar tarafından alınması üzerine burada devam edildi ve 31 Ocak 1878’de imzalanan Edirne Mütarekesi ile savaş sona erdi. Barış görüşmeleri daha sonra Ruslar’ın karargahlarını naklettikleri Yeşilköy’de (Ayastefanos) devam etti ve 3 Mart 1878’de Ayastefanos Antlaşması imzalandı. 29 maddelik bu antlaşmaya göre Osmanlı İmparatorluğu Sırbistan, Romanya ve Karadağ’ın bağımsızlıklarını kabul edecek, Karadağ’ın sınırları Adriyatik’e kadar uzanacak, Sırbistan Niş’i alacaktı.

Bulgaristan özerk bir prenslik haline getirilecek, sınırları Tuna’dan Ege’ye, Arnavutluk’tan Karadeniz’e kadar uzanacaktı. Bulgaristan prensini halk seçecek ve bu prens Avrupa devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu’nun onayıyla atanacaktı. Rusya ve Avusturya’nın kontrolünde, Bosna Hersek’te, Rumeli’de Hristiyan nüfusun yoğun olduğu bölgelerde ve Doğu Anadolu’da Ermenilerin bulunduğu yerlerde ıslahat yapılacaktı.

Osmanlılar, savaş tazminatı olarak 1 milyar 410 bin ruble vereceklerdi. Ancak bu tazminatın büyük bir kısmına karşılık Rumeli’deki bir kısım topraklar ile Batum, Kars, Ardahan ve Doğu Bayezid, Ruslar’a bırakılacaktı. 300 milyon ruble ise para olarak ödenecekti. Ayastefanos Antlaşması, Panslavizm’in bir zaferiydi ve Rusya’nın bu kadar avantajlı bir konuma gelmesi mevcut siyasi dengeyi bozuyordu. Bu yüzden antlaşma başta İngiltere olmak üzere Avrupa devletlerinin yoğun muhalefeti ile karşılandı.

13 Haziran 1878’de toplanan Berlin Kongresi’nde, Ayastefanos Antlaşması’nın maddeleri yeniden ele alındı ve değiştirildi. Altmış dört maddelik bu yeni antlaşma ile Ayastefanos Antlaşması’yla kurulmak istenen büyük Bulgaristan üçe bölünerek, önemli bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu’nun denetimi altında bırakıldı.

Bosna-Hersek Avusturya’ya terkedildi. Harp tazminatı 802.500.000 frank olarak tespit edilerek, 7 yıl içerisinde 21 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırıldı. Balkan ülkeleri ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler öyle belirsiz esaslara bağlanmıştı ki, çözümsüz kalan sorunlar yüzünden Osmanlı ordusu kısmî seferberlikten bir süre daha çıkamadı.

Büyük devletler bu antlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu’nun durumunu sağlama aldıklarını söylemişlerdi. Ancak üzerinde 5.5 milyon insanın yaşadığı 212 bin km2 lik arazinin terkedilmek zorunda kalındığına dikkat edilirse, bunun çok doğru olmadığı görülür.