THY - Orta Avrupa Eylül

Avrupa’da Türk tehlikesi ne zaman başladı?

Batılılar için Doğu’dan gelen ilk büyük Türk tehlikesi Avrupa Hunları’nın Roma’nın kapılarına dayanmasıyla oldu. Ancak Avrupa Hunları, Atilla’nın ölümünden sonra Batı için bir tehdit olmaktan çıktı. Batı için ikinci ve çok daha etkili olan Doğu merkezli tehdit İslamiyet’in hızla yayılmasıydı. Bu defa Batı için tehlike çok daha farklı bir boyut taşımakta, bu tehdit, sadece siyasi ve askeri bir tehdit olmayıp Batı’nın kimliğini oluşturan en önemli unsur olan Hristiyanlığın gerilemesi demekti. Bu, Hilal ve Haç'ın amansız mücadelesinin başlangıcıydı.

Doğu’dan gelen tehdit ancak Avrupa’nın içlerinde durdurulabilmiş ve sökülüp atılması da ancak yedi asır sürmüştü. Ancak izleri ve tehlikenin tekrar ortaya çıkacağı korkusu hayallerden asla silinmemişti. İspanya’da İslâmiyet’in siyasî varlığı etkisiz hâle getirildikten sonra meselenin asıl kaynağı olan Doğu’ya hakim olmak ve meseleyi kökten çözmek için Batı’nın eline ilk önemli fırsat Bizans İmparatoru Aleksios’un Papa II. Urbanus’tan yardım istemesi ile geçti. İmparator Aleksios’u, II. Urbanus’tan yardım istemeye zorlayan en önemli tehdit ise Selçuklu Türkleri’nin Anadolu’ya hakim olup Bizans’la antlaşma yapacak kadar güçlenmesi ve İstanbul’un kapılarına dayanmalarıydı.

Malazgirt Muharebesi’nden sonra Selçuklular’ın, Batı Anadolu’ya kısa sürede hakim olup, burada Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurduktan sonra Bizans imparatorlarının tek ümidi Batı’dan gelecek yardımdı. Artık Türkler’in önce Anadolu’ya hakim olup, Bizans’ı tehdit eder hale gelmeleri ve daha sonra Batı yönünde hızla ilerlemeleri Batılılar için Şark Meselesi’ni bir Türk Meselesi haline getirmişti. Hatta Türk tehdidi artık Avrupa’ya İslam tehdidinin cisimleşmiş haliydi.

Türkleşmek, Avrupalılar için İslam dinini kabul etmek manasına geliyordu. Görünürdeki sebebi Kudüs’ü, Müslümanlar’ın elinden almak için başlatılan Haçlı Seferleri’nin arkasındaki en önemli neden Batı’ya doğru hızla ilerleyen bu Türk tehlikesiydi. Haçlı seferleri, Avrupa’yı bir süre için kurtardı. Selçuklular, bir daha kendilerini toparlayıp, Bizans’ı yıkamadılar.