thy öğretmenler günü

Mustafa Reşid Paşa’nın Osmanlı tarihindeki yeri nedir?

Mustafa Reşid Paşa, Tanzimat dönemi reform sürecine damgasını vuran devlet adamıdır. Ancak reform sürecinin yegane mimarı değildir. Reşid Paşa’nın Osmanlı İmparatorluğu’nun bekasını İngiltere ile mutlak işbirliğinde görmesi, Rusya ve Fransa’nın tepkilerine neden olduğundan, siyasî kariyerinde kısa sürelerle aziller olmuştur. Reşid Paşa’nın İngiliz taraftarlığı, 1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması’yla, önce İngiliz tüccarlara, sonra da diğer devletlere tanınan imtiyazların yarattığı iktisadî tahribat, muhalifleri tarafından ağır bir şekilde eleştirilmiştir.

Paşa’nın zamanla servet biriktirme merakına saplanması ve oğlu Ali Galip Paşa’yı saraya damat yapma ve hariciye nazırlığına getirme çabası da tenkit edilmiştir. Kendi yetiştirdiği Âlî ve Fuat Paşaların Fransız politikasına taraftar olmaları ve Âlî Paşa’nın kendisine sadâretten azlinde halef olmasını (1852), 1856 Paris Konferansı’na yine kendisinin yerine Âli Paşa’nın katılmasını, şiddetli tenkit etmesi, Tanzimat’ın mimarının siyasî ihtirasını gösterir. Mustafa Reşid Paşa, öncülük ettiği reformlarla Türkiye’nin Batılılaşma sürecinin en önemli şahsiyetlerinden biridir.