THY- Noukşot

Osmanlı ordusu Larga ve Kartal savaşlarında nasıl mağlup oldu?

Kont Panin komutasındaki yaklaşık 60 bin Rus askeri Bender Kalesi’ni muhasara ederken, Kont Romanzov komutasındaki 37.500 Rus askeri de Larga’da ordugah kurmuştu. Bunu haber alan Sadrazam İvazzade Halil Paşa, Kırım Hanı II. Kaplan Giray ve Boğdan Seraskeri Abdi Paşa’yı Larga’da bekleyen Rus askerini kuşatmak üzere görevlendirdi. Kırım hanı ve Abdi Paşa, kısa sürede Romanzov komutasındaki Rus askerini kuşattı.

Türk ordugahı ile Prut Nehri arasında sıkışan Romanzov kurtulmak için bir saldırı planı hazırladı. Plana göre Rus birlikleri Osmanlı ordugahına sağ kol, sol kol ve arkadan aynı anda saldıracaktı. Saldırı ile birlikte yoğun bir topçu ateşi de başlatılacaktı. Daha önce planlandığı üzere 17 Haziran 1770 sabahı Rus birlikleri harekete geçti. Türk ordugahı kısa sürede kuşatıldı ve yoğun top ateşi karşısında tutunamayan Tatar birlikleri dağılmaya başladı.

Tatarlar arasındaki bozgun kısa sürede diğer Osmanlı askerine de yansıdı ve Türk ordugahı dağıldı. Larga Muharebesi’nde Rusların başarılı olmasının en önemli nedeni topları etkili bir şekilde kullanabilmeleriydi. Temmuz ayında da Osmanlı birlikleri ile Romanzov komutasındaki Rus birlikleri arasında bazı çatışmalar yaşandı. Bu arada Osmanlı ordusunun ana kısmı ise Larga’nın karşısında İsakçı’da bulunuyordu.

Larga Muharebesi’nden sonra dağılan Osmanlı ve Tatar birlikleri Kartal’da (Kagul) toplandı. Sadrazam İvazzade Halil Paşa komutasındaki ana Osmanlı ordusu da onlara yardım etmek üzere İsakçı’dan Kartal’a doğru hareket etti. Tuna Nehri’nin sularının yüksek olmasına sadrazam komutasındaki Osmanlı ordusu Kartal tarafına geçirildi ve burada ordugâh kuruldu. Kartal’ın ordugâh olarak seçilmesi önemliydi. Çünkü Kartal’ın üç tarafı bataklıklarla çevriliydi ve düşman saldırısına kapalıydı. Ayrıca buraya İsakça tarafından geçiş ancak Tuna Nehri’ni geçerek mümkün oluyordu.

Kartal’ın bu korunaklı konumu tersi sonuçlar da doğurabilirdi. Çünkü bir bozgun anında Osmanlı ordusunun geri çekilme şansı yoktu. Bunun için Sadrazam Halil Paşa, Kartal’daki Osmanlı ordugahının etrafını hendeklerle çevirtti. Osmanlı ordusunun Kartal’da ordugâh kurduğunu haber alan Romanzov Temmuz 1770’de hemen harekete geçti.

Kısa sürede Kartal yakınlarına ulaştı ve genel bir saldırı için hazırlıklarını yaptı. 1 Ağustos sabahı günün ilk ışıklarıyla birlikte Ruslar saldırıya geçti. Ruslar’ın ilk saldırıları Yeniçeriler tarafından geri püskürtüldü. Fakat savaşın sonucunu daha sonra devreye giren Rus topları belirlerdi. Yoğun top atışı karşısında dayanamayan Osmanlı ordusunda bozgun baş gösterdi ve bu kısa sürede büyüdü.

Fakat Tuna Nehri üzerine köprü kurulmadığı için kaçış büyük bir felakete döndü. Rus topçusundan kurtulan Türk askerleri Tuna Nehri’nin sularında can verdiler. Kartal Muharebesi’nde 30 binden fazla asker şehid düştü, 143 top ve binbir güçlükle elde edilen 7 bin araba zahire de Ruslar’ın eline geçti.