THY- Noukşot

Ahmed Cevdet Paşa’nın Osmanlı tarihçiliğindeki yeri nedir?

Osmanlı İmparatorluğu’nun yetiştirdiği en büyük tarihçi Ahmed Cevdet Paşa’dır. Cevdet Paşa, ilmiyede yükseldikten sonra uzun yıllar çeşitli bakanlıklarda ve valiliklerde görev yaptı.

Mecelle’yi hazırlayarak Osmanlı hukukunun yenileşmesine damgasını vurdu. Ahmed Cevdet Paşa, Nail Bey’in vefatından sonra 1855’te vak’anüvisliğe getirildi. Ancak bu tayinden bir yıl önce Encümen-i Daniş’in kararıyla 1774-1826 yılları arasının tarihini yazmaya memur edilmişti.

Cevdet Paşa, evrak ve tarihleri inceleyerek, devrin ricalinden olayları dinleyerek, çağdaş başka kaynakları da kullanarak Tarih-i Cevdet isimli 12 ciltlik bir tarih yazdı. Hadiseleri yalnızca tasvir etmemiş, sebep-sonuç ilişkilerine de dikkat etmişti. Eserinde İbn Haldun’un tarih teorisini kullandığı gibi, önceki tarihçilerin pek yer vermediği Avrupa Tarihi’ne de yer vermişti.

Ahmed Cevdet Paşa bir taraftan tarihini yazarken, diğer taraftan da kendi vak’anüvislik dönemine ait notlar tutmuştu. Görevinin sona ermesinden sonraki beş yılı da içine alan Tezâkir adını verdiği bu eserini kendisinden sonraki tarihçi Lütfi Efendi’ye verdi.