THY - Kabin Kıyafetleri Lansman

Osmanlı bürokrasisinde şahısların rolü nedir?

Osmanlı bürokrasisinde dairelerin gelişim ve büyümelerindeki en önemli faktörlerden birisi de kalem amirleridir. Bir büronun başı olan hacegân yetenekli ve kendisini kabul ettirmiş birisi ise, o görev de önem kazanırdı. Yani şahsın karizması, bulunduğu görevin itibarını arttırırdı. Mesela Kanuni’nin başdefterdarı İskender Çelebi zamanında defterdarlığın, Nişancı Celalzâde Mustafa Çelebi’nin devrinde de nişancılığın önem ve itibarı yükselmiştir.

XVII. yüzyılın sonlarında görev yapan Reisülküttâp Rami Mehmed Paşa’nın icraatı sayesinde Reisülküttâplık makamının itibarı oldukça artmıştır. Rami o devrin tabiri ile Reisülküttâplığın şanına şan katmıştır. Osmanlı İmparatorluğu bürokratik usullerde gelenekçiydi.

Ancak devrin ihtiyaçlarına göre yeni defter ve yazışma usulleri ihdas edilebilirdi. Bu konuda da kalem amirlerinin karizması belirleyici olmuştur. Meselâ Koca Nişancı Celalzâde Mustafa Çelebi XVI. yüzyılın ortalarında Osmanlı bürokrasisine birçok yenilik getirerek defter, kitabet ve inşa usullerini geliştirmişti.