THY- Euroleague

Osmanlılar’ın büyük bir dünya gücü haline gelmelerinde bürokrasinin rolü nedir?

Osmanlı İmparatorluğu’nun büyük bir dünya gücü haline gelmesi, tıpkı Roma İmparatorluğu gibi, yalnız ordularının gücüyle değil, aynı zamanda bürokrasisinin gelişmesiyle de ilgilidir. Osmanlı vesikalarının diplomatik açıdan incelenmesi de bu durumu açıkça göstermektedir. Osmanlı İmparatorluğu, XVI. yüzyılda askerî gücü ve bu gücü örgütleyip yönlendiren bürokrasisi ile bir cihan devleti oldu. XVII. yüzyıldan itibaren eski askeri gücünü kaybetmesine rağmen dünya siyasetinde etkisiz bir devlet konumuna düşmedi.

Osmanlı bürokrasisi, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren değişen dünya şartlarına ayak uydurmaya çalıştı, zamanın şartlarına uymayan müessese ve idarî usulleri tadil ve ikmal etti. Gerektiğinde de değiştirdi. XV. ve XVI. yüzyıllarda askerî ve idarî mekanizmaların organizasyonun sağlayan Osmanlı bürokrasisi, değişme döneminde de devletin yeni şartlara uyumunu gerçekleştirmek için gayret etti. Osmanlı devlet teşkilatı üç gruptan oluşuyordu. Askeri sınıf (seyfiye), ulema (ilmiye) ve bürokrasi (kalemiye). Osmanlı bürokrasisinde, memurların çalıştığı bürolar da “kalem” olarak isimlendirilmişti.