THY - Orta Avrupa Eylül

Kadızadeliler ile Sivasiler arasında ayrılık noktaları nelerdi?

Dönemin kaynakları iki grup arasında fen bilimlerin tahsilinden, tütünün içilmesinin haram olup, olmadığına kadar on altı maddede toplanan tartışmaların yaşandığını yazarlar. Kadızadeliler’in dar görüşlerine karşı, Sivasî Abdülmecid Efendi dini konulara daha geniş bir müsamaha ile yaklaşıyordu. Kadızadeliler’le, Sivasiler arasında IV. Murad devrinde tartışma konusu olan 16 mesele dönemin kaynaklarında şu şekilde belirtilmişti:

Fen bilimlerinin ve matematik eğitiminin alınmasının meşru olup, olmadığı; Hızır Peygamber’in sağ olup, olmadığı; tarikat mensuplarının raks ve devranının haram olup, olmadığı; Hazreti Peygamber’e saygı olsun diye ''Sallallahu aleyhi vesellem'' ve ashaba ''radiyallahu anh'' demenin icap edip, etmediği; ezan, mevlit ve bunlar gibi dini şeylerin makamla ve güzel sesle okunmasının caiz olup, olmadığı; Hazreti Peygamber’in anne ve babasının mümin olarak kabul edilip, edilmeyecekleri; kahve, tütün gibi maddelerin kullanımının haram olup, olmadığı; firavunun imanla ölüp, ölmediği; tasavvufun önemli isimlerinden imanla ölüp, ölmediği; tasavvufun önemli isimlerinden Muhyiddin Arabî’nin durumu ve “Şeyh-i Ekber”, yani en büyük şeyh olarak kabul edilip, edilmeyeceği; Halife Yezid’e lanet etmenin icap edip, etmediği; Peygamber’den sonra ortaya çıkan uygulamalar; türbelerin ziyaret edilip, edilmeyeceği; büyüklerin elini, eteğini, ayağını, öpmek ve selamlaşır-ken eğilmek konusu; rüşvet; Regaib, Berat ve Kadir namazlarının cemaatle kılınıp, kılınmayacağı; emr-i bilmaruf ve nehy-i ani’l-münker, yani iyiliği emretmek, kötülüğü yasaklamak.