THY - TR Çıkışlı DAB

Preveze Deniz Savaşı nasıl kazanıldı?

Barbaros Hayreddin Paşa'nın donanmanın başına geçmesi ile Osmanlılar karaların yanısıra denizde de hakimiyet kurmaya başladılar. İspanya ile Fransa arasında Monsone Ateşkesi yapılınca papanın liderliğinde İspanya-Venedik-Papalık-Malta Şövalyeleri ve diğer küçük İtalyan devletleri arasında Türkler’e karşı bir ittifak kuruldu.

Bunun sonucunda büyük bir Haçlı donanması oluşturuldu. Ancak komutanlar arasında geçimsizlikler, kıskançlıklar ve güvensizlikler vardı. İspanyollar, Venedikliler’in kendilerini Osmanlı donanmasına yem yapacağından şüphelenirken, aynı şüphe Venedik tarafında da vardı. Barbaros ise düşman donanmasındaki bu durumun farkındaydı.

Haçlı donanmasının başına, Venedik’in istememesine rağmen Andre Doria getirildi. Hedef seçiminde de anlaşmazlık çıktı. Venedikliler Doğu, İspanyollar ise Batı Akdeniz’deki Türk topraklarını ele geçirme taraftarıydılar.

Antlaşma sağlanamayınca ilk planda Türk donanmasının yok edilmesi, sonra karşılaşılacak duruma göre hareket edilmesi kararlaştırıldı.

Düşman donanmasının hareketini ve Girit civarında bulunan Salih Reis idaresindeki 20 gemilik filoya saldıracağını haber alan Barbaros İstanbul’dan ayrıldı. Ege Denizi’nde Osmanlılar’ın eline geçmemiş adaların bir kısmını aldı. 24 Eylül de Osmanlı donanması Preveze limanına varmıştı. Barbaros, düşmanlarından önce davranarak Preveze Körfezi’ne girmişti.

Doria’nın idaresindeki donanma sayıca kendisinden üstün ve daha büyük gemilere sahip olduğu için Haçlılarla açık denizde karşılaşmak aleyhineydi. Körfezin içinde büyük gemilerin geçemeyeceği bir sığlığın ardına gizlenerek düşmanın açık vermesini bekledi.

Düşmanları, karaya asker çıkararak Preveze’yi kuşattıkları takdirde iki ateş arasında kalabilirdi. Fakat Doria böyle bir hamle yapmadı. Osmanlı donanmasını oradan çıkaramayacağını anlayan Andre Doria, 26-27 Eylül gecesi Preveze açıklarından ayrılarak, daha güvenli bir yere doğru hareket etti.

27 Eylül sabahı Barbaros onları takibe başladı. Haçlı donanması kadırga ve kalyonlardan oluşan karma bir filo olduğu için yol alırken problemlerle karşılaşıyorlardı. 28 Eylül’de Osmanlı donanması onları yakaladı. Deniz oldukça dalgalıydı. Haçlı kalyonları hareketsiz kalmışlardı. Barbaros ise, Akdeniz’de rüzgarın her zaman uygun olmamasından dolayı rüzgarla hareket eden kalyonlar yerine kürekle çalışan kadırgaları tercih ettiği için sıkıntıda değildi.

Bu sırada Venedik’in büyük denizcilerinden Alessandro Condalmiero’nun idaresindeki devasa kalyon Haçlı donanmasından ayrı düşmüştü. Türk kadırgaları kalyona saldırırken, Doria’dan yardım gelmedi. Akşama doğru rüzgar da Haçlı donanmasının lehine esmeye başladı. Ancak komutanların yalvarmalarına rağmen Doria, Türkler’in üzerine hareket etmedi. Osmanlı gemileri bir taraftan Venedik kalyonuna saldırırken, diğer taraftan da Haçlı donanmasından ayrı düşmüş gemileri avlıyordu.

Andre Doria, Türk donanmasının üzerine gideceğine rotasını açık denize çevirdi. Ancak Barbaros hafif kadırgaları için elverişli kıyıları bırakarak, kendi aleyhine olacak bir ortamda Haçlılarla savaşacak kadar basit bir denizci değildi. 29 Eylül günü sabah olduğunda ise Doria donanmasını toplayıp kaçmıştı. Kaçarken kimse görmesin diye Amirallik fenerini bile söndürmüştü. Osmanlı donanması çok az bir kayıpla Preveze Savaşı’nı kazanmıştı.