THY- Noukşot

Yavuz Sultan Selim döneminde Anadolu’da Türkmen katliamı oldu mu?

Yavuz Sultan Selim'in İran seferi sırasında Anadolu’da Şah İsmail’i destekleyen 40 bin Türkmeni öldürttüğü söylenir. Ancak bu bilgi dönemin kaynaklarından sadece bir tanesinde vardır. Çaldıran Seferi'ni ve Safeviler’le yapılan mücadeleyi anlatan Yavuz döneminde yazılan diğer tarih kitaplarında Türkmenlere yönelik böyle büyük çaplı bir katliamın olduğuna dair bir bilgi bulunmaz. Dönemin kaynakları incelendiğinde, Yavuz zamanında bazı Türkmen aşiretlerinin sürgüne gönderildiği, bazı Türkmenler’in ise takibata uğratılıp öldürüldükleri görülmektedir.

Ancak o günün şartlarında çok önemli bir nüfusu ifade eden 40 bin kişinin öldürüldüğü iddiaları gerçeği yansıtmaz. XVI. yüzyılın başlarında Anadolu’da Sivas, Tokat gibi şehirlerin nüfusunun 3-4 bin kişiden oluştuğu dikkate alındığında 40 bin rakamının 10-15 şehrin tamamen yok edilmesi manasına geldiği, bunun da, o dönemde bu kadar büyük nüfus eksikliğine rastlanılmaması yüzünden doğru olamayacağı anlaşılacaktır.

Yavuz’un, Safeviler’le mücadelesi üzerine geniş araştırmalarda bulunan Jean-Louis Bacque Grammont, “Padişahın o tarihte 40 bin kişiyi kılıçtan geçirttiği iddiasını doğrulayacak hiçbir kanıtın bulunmadığını” belirtir. Yine Türkmenler üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Tufan Gündüz, o dönemde bir köyün nüfusunun 10-50 haneden oluştuğu hesaba katılırsa 40 bin kişinin öldürülmesinin 1000-2000 köyün yok edilmesi demek olacağını belirtip, Anadolu’da o tarihte bu kadar büyük bir nüfus eksilmesi olmadığını, Osmanlı vergi sayımlarında böyle bir durumun görülmediğini söyler.